Στο κυπριακό ποδόσφαιρο, ο προπονητής βρίσκεται συχνά στην πρώτη γραμμή της αμφισβήτησης. Μερικά αρνητικά αποτελέσματα, μια αγωνιστική εικόνα που δεν πείθει ή η απόσταση από τους στόχους που τέθηκαν το καλοκαίρι αρκούν για να φέρουν αναταράξεις στον πάγκο. Η αποχώρηση του Νέστορ Ελ Μαέστρο από την Ανόρθωση επαναφέρει στο προσκήνιο ένα ερώτημα που συνοδεύει εδώ και χρόνια το πρωτάθλημα: πόση πραγματική πίστωση χρόνου έχει ένας προπονητής;
Η περίπτωση της «Κυρίας» αποτελεί την αφορμή για μια ευρύτερη συζήτηση γύρω από την προπονητική αστάθεια. Η αλλαγή προσώπου στην τεχνική ηγεσία παρουσιάζεται πολλές φορές ως η άμεση λύση σε μια κρίση. Η διοίκηση επιχειρεί να αλλάξει το κλίμα, να στείλει μήνυμα αντίδρασης και να κερδίσει ξανά την εμπιστοσύνη του κόσμου. Το ζητούμενο, ωστόσο, είναι κατά πόσο η συγκεκριμένη απόφαση συνοδεύεται από αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας της ομάδας ή αν απλώς μεταφέρει την ευθύνη σε ένα νέο πρόσωπο.
Οι αριθμοί δίνουν μια πρώτη διάσταση του φαινομένου. Σύμφωνα με την καταγραφή για την Α’ Κατηγορία, στις εννέα ολοκληρωμένες αγωνιστικές περιόδους από το 2017-18 μέχρι και το 2025-26 καταγράφονται συνολικά 241 αλλαγές προπονητών, με τον αριθμό να περιλαμβάνει τόσο τις μεταβολές κατά τη διάρκεια της σεζόν όσο και εκείνες στο τέλος της. Ο μέσος όρος φτάνει περίπου τις 27 αλλαγές ανά περίοδο. Πρόκειται για αριθμό που αναδεικνύει την κινητικότητα στους πάγκους, χωρίς να σημαίνει ότι όλες οι περιπτώσεις αφορούν απολύσεις ή ότι κάθε αλλαγή έγινε υπό τις ίδιες συνθήκες. Στην τρέχουσα σεζόν μετρούμε ήδη τρεις αλλαγές, με τον συνολικό αριθμό της δεκαετίας να φθάνει τις 244.
Η αρχή έγινε από την ΑΕΚ, η οποία στις 14 Αυγούστου, πριν καν αρχίσει το πρωτάθλημα, ανακοίνωσε τη λύση της συνεργασίας της με τον Μάουρο Καμορανέζι. Τη θέση του πήρε ο Ρούμπεν Σεγιές, με την πρόσληψή του να ανακοινώνεται στις 25 Αυγούστου. Ακολούθησε η Κρασάβα ΕΝΥ, με την αλλαγή να παρουσιάζει μια ιδιαιτερότητα. Παρότι υπήρξαν δημοσιεύματα για αποχώρηση του Ντμίτρο Τσιγκρίνσκι μαζί με τον Στοΐκοβιτς, στις 8 Οκτωβρίου αναφερόταν ότι δεν είχε αποδεχθεί τους όρους λύσης του συμβολαίου του. Ως εκ τούτου, η περίπτωσή του χρειάζεται προσοχή και δεν μπορεί να θεωρηθεί οριστικά ολοκληρωμένη χωρίς επιβεβαίωση. Η ομάδα ανακοίνωσε την πρόσληψη του Γκιγιέρμο Φερνάντεθ Ρόμο στις 2 Οκτωβρίου. Τελευταία χρονικά ήταν η Ανόρθωση, η οποία στις 20 Οκτωβρίου προχώρησε σε αλλαγή, με τον Μπαράκ Ιτζχάκι να αντικαθιστά τον Νέστορ Ελ Μαέστρο.
Η πιο χαρακτηριστική περίοδος της συγκεκριμένης καταγραφής ήταν το 2020-21, με 38 αλλαγές, ενώ ακολούθησε η σεζόν 2022-23 με 36. Ακόμη και όταν οι αριθμοί μειώνονται, η συχνότητα των αλλαγών παραμένει αξιοσημείωτη. Οι διοικήσεις καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στην ανάγκη για άμεσα αποτελέσματα και στη δημιουργία ενός σταθερού αγωνιστικού πλάνου.
Δεν είναι όλες οι αποχωρήσεις ίδιες. Άλλο είναι να απομακρύνεται ένας προπονητής έπειτα από παρατεταμένη αποτυχία και άλλο να ολοκληρώνεται μια συνεργασία επειδή άλλαξαν οι στόχοι ή οι συνθήκες. Υπάρχουν επίσης περιπτώσεις παραίτησης, κοινής συναινέσει λύσης ή αλλαγής που προγραμματίζεται με την ολοκλήρωση της σεζόν. Η διάκριση έχει σημασία, γιατί διαφορετικά η στατιστική εικόνα μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένα συμπεράσματα.
Το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι μόνο πόσοι προπονητές αποχωρούν, αλλά τι αφήνουν πίσω τους και τι αλλάζει μετά την αποχώρησή τους. Μια νέα τεχνική ηγεσία χρειάζεται χρόνο για να περάσει τη φιλοσοφία της, να αξιολογήσει το ρόστερ και να διορθώσει αδυναμίες. Αν, όμως, οι απαιτήσεις παραμένουν ίδιες και ο χρόνος λιγοστός, ο νέος προπονητής μπορεί σύντομα να βρεθεί στην ίδια θέση με τον προηγούμενο.
Οι αριθμοί της δεκαετίας
244 αλλαγές προπονητών καταγράφηκαν στην Α’ Κατηγορία στις εννέα ολοκληρωμένες σεζόν (2017-18 έως 2025-26) συν την τρέχουσα (2026-27).
151 αλλαγές έγιναν κατά τη διάρκεια των σεζόν.
93 καταγράφηκαν στο τέλος των περιόδων.
38 αλλαγές ήταν ο υψηλότερος συνολικός αριθμός, το 2020-21.
16 αλλαγές ήταν ο χαμηλότερος, το 2018-19.