Το πολύκροτο θέμα της αναστολής δύο βραβεύσεων από την Ένωση Αθλητικογράφων Κύπρου στα δημοσιογραφικά βραβεία, απασχολούν την Επιτροπή Θεσμών της Βουλής, μετά από εισήγηση του βουλευτή του ΔΗΣΥ, Δημήτρη Δημητρίου.
Σε μακροσκελές υπόμνημα που κατέθεσε ο δημοσιογράφος του «Φιλελεύθερου», Φάνης Μακρίδης αναφέρθηκε στο ιστορικό των γεγονότων και παρουσίασε σχετικά έγγραφα για όσα έγραψε και είπε.
Αυτούσιο το υπόμνημα του Φάνη Μακρίδη
«Ο υπογράφων καταθέτει και γραπτώς τις θέσεις του για το θέμα που έχει αχθεί ενώπιόν σας σήμερα.
Να διευκρινίσω ότι για όσα καταγράφω, έχω στη διάθεσή μου τα αντίστοιχα ντοκουμέντα. Είμαι διατεθειμένος να καταθέσω τα πλείστα εξ αυτών στην επιτροπή σας εφόσον μου ζητηθεί.
• Οι αποκαλύψεις για το ασυμβίβαστο
Ο γράφων κρίνει σκόπιμο αρχικά να αναφερθεί στο ιστορικό των αποκαλύψεων για το ενδεχόμενο ασυμβίβαστο του επιχειρηματία Γιώργου Κούμα.
Η αφορμή για την έρευνα του υπογράφοντα ήταν μια αναφορά σε έκθεση του Γενικού Ελεγκτή, τον Ιούνιο του 2014, για έναν παράγοντα της ΚΟΠ που συναλλασσόταν με την ΑΤΗΚ μέσω τεσσάρων εταιρειών σε Σεϋχέλλες και Παρθένες Νήσους, χωρίς να κατονομάζεται το συγκεκριμένο πρόσωπο. Στην έκθεση αυτή καλείτο η ΑΤΗΚ να αναθεωρήσει τα ποσά που δαπανά για τηλεοπτικό προϊόν.
• Οι εταιρείες σε Σεϋχέλλες και Παρθένες Νήσους
Από τότε ο ομιλών άρχισε να διερευνά το θέμα. Τέσσερα χρόνια αργότερα καταφέραμε να εξασφαλίσουμε τέσσερις ογκώδεις φακέλους γι΄ αυτές τις εταιρείες.
Ήταν όλες συμφερόντων του κ. Γιώργου Κούμα και στις 17/9/2018 τις αποκαλύψαμε. Επρόκειτο για τρεις εταιρείες στις Σεϋχέλλες και μια στις Παρθένες Νήσους.
Είχαμε, επίσης, αποκαλύψει τα ντοκουμέντα που έδειχναν ότι αυτές οι εταιρείες πωλούσαν τηλεοπτικό προϊόν αξίας εκατομμυρίων στην ΑΤΗΚ και θέταμε στη σφαίρα της δημόσιας συζήτησης το θέμα ασυμβίβαστου, όχι μόνο από ηθικής πλευράς αλλά και με βάση τον Περί ΚΟΑ Νόμο. Ο Νόμος αυτός έχει ρητή αναφορά και σε αδρές γραμμές αναφέρει ότι δεν μπορεί κάποιος να λαμβάνει αποφάσεις για το άθλημα που υπηρετεί και ταυτόχρονα να έχει οικονομικά συμφέροντα από αυτό.
Τα τιμολόγια και τα συμβόλαια που φέραμε στην επιφάνεια συνήφθησαν τη στιγμή που ο κ. Κούμας διατηρούσε τη θέση του αναπληρωτή προέδρου της ΚΟΠ.
Μάλιστα, επισημαίναμε σε δημοσιεύματά μας ότι ο κ. Κούμας διαπραγματεύεται με τη CytaVision υπό διπλή ιδιότητα. Αυτή του επιχειρηματία που της πωλεί τηλεοπτικού προϊόν, κι αυτή του παράγοντα της ΚΟΠ που διαπραγματεύεται τηλεοπτικό προϊόν των κυπριακών ομάδων.
Υπήρχαν κι άλλα ευρήματα σε σχέση με αυτές τις δραστηριότητες (συμβόλαια σλοβακικού και βουλγαρικού πρωταθλήματος κ.α.).
• Εθνική Κύπρου και ΑΠΟΕΛ
Στις 10 Φεβρουαρίου του 2020 αποκαλύψαμε ότι ο κ. Κούμας πωλούσε στην ΑΤΗΚ και τηλεοπτικό προϊόν που αφορούσε παιχνίδια της Εθνικής Κύπρου και του ΑΠΟΕΛ.
Κι αυτό υπό την ιδιότητα του επιχειρηματία, που ταυτόχρονα με την άλλη ιδιότητά του λάμβανε αποφάσεις για Εθνική και ΑΠΟΕΛ.
• Τριπλό ασυμβίβαστο σύμφωνα με Επιτροπή Δεοντολογίας και Προστασίας Αθλητισμού
Η έρευνα συνεχίστηκε και στις 28 Σεπτεμβρίου του 2023 αποκαλύψαμε το πόρισμα των ερευνώντων λειτουργών της Επιτροπής Δεοντολογίας και Προστασίας Αθλητισμού σε πρωτοσέλιδο δημοσίευμα στον «Φιλελεύθερο».
Οι ερευνώντες λειτουργοί, Ηλίας Στεφάνου και Ευθύμιος Θ. Ευθυμίου, κατέληξαν σε ευρήματα/μαρτυρίες ότι στην περίπτωση του κ. Κούμα ενδεχομένως να υπάρχει τριπλό ασυμβίβαστο. Η έρευνά τους επεκτάθηκε στις δικές μας αποκαλύψεις. Μεταξύ άλλων, προέκυψε μαρτυρία ότι ο κ. Κούμας διαμοίραζε τα ποσά από το ΚΟΠ TV κατά το δοκούν, με τρόπο που ενδεχομένως να υπήρχε ακόμη και χειραγώγηση του πρωταθλήματος.
• Φέρεται να κάνει τις παραγωγές για λογαριασμό της ΚΟΠ
Δυο μέρες αργότερα, στις 30 Σεπτεμβρίου του 2023 αποκαλύψαμε (στην ιστοσελίδα μας oparatiritis.com.cy) ότι οι ερευνώντες λειτουργοί έλαβαν μαρτυρία που αναφέρει ότι ο Γιώργος Κούμας ενώ είναι πρόεδρος της ΚΟΠ, είναι και ο επιχειρηματίας πίσω από την εταιρεία που έχει κερδίσει την προσφορά από την Ομοσπονδία (2019) για να κάνει τηλεοπτικές παραγωγές. Η εν λόγω επιχειρηματική οντότητα είναι η ABC BC BROADCASTING CORPORATION LTD. Θα θυμάστε ότι ο ίδιος ο κ. Κούμας μετά από ερώτηση της κ. Χαραλαμπίδου σ΄ αυτή την επιτροπή είχε διαψεύσει κάτι τέτοιο (Ιούνιος 2023). Αυτό μας το διέψευσε και ο κ. Αβρααμίδης, εκ των διευθυντών της ABC στις 30 Σεπτεμβρίου του 2023.
• Πλήρης σεβασμός
Θέλω να ξεκαθαρίσω ότι ουδέποτε υιοθετήσαμε κάτι εναντίον του κ. Κούμα. Δεν είχαμε αφήγημα. Αποκαλύπταμε, άλλωστε, ντοκουμέντα. Αδιαμφισβήτητα γεγονότα που ποτέ δεν ερμηνεύσαμε και μάλιστα επιβεβαιώθηκαν. Ταυτόχρονα, τον αντιμετωπίσαμε με απόλυτο σεβασμό. Κι όχι μόνο αυτό. Φροντίσαμε επιμελώς να δημοσιεύουμε τις θέσεις του. Στο πρώτο δημοσίευμα το 2018 όταν αποκαλύψαμε με ντοκουμέντα τα συμβόλαια φιλοξενήσαμε τοποθετήσεις του. Επιβεβαίωσε τα ευρήματά μας, αλλά είπε πως τα εγειρόμενα θέματα εξετάστηκαν από αρμόδια Σώματα χωρίς να προκύψει οτιδήποτε.
Θα δείτε ότι όλα τα δημοσιεύματά μας περιλαμβάνουν θέσεις είτε του κ. Κούμα, είτε δικηγόρου του ή ακόμα καταγράφονται οι προσπάθειές μας να λάβουμε τοποθετήσεις από τη δική του πλευρά, χωρίς την ανάλογη ανταπόκριση.
• Η υποψηφιότητά μας, η αδικαιολόγητη παρέμβαση από υπάλληλο της ΚΟΠ και η γνωμάτευση δικηγόρου της ΕΑΚ
Όλα όσα αναφέραμε για την έρευνά μας από το 2014 μέχρι και τα τέλη του 2023 αποτέλεσαν την υποψηφιότητά μας για τον παγκύπριο διαγωνισμό της ΕΑΚ.
Αρχές Οκτωβρίου ενημερώθηκα τηλεφωνικώς από τον πρόεδρο της ΕΑΚ, Ηρόδοτο Μιλτιάδους, ότι η ανεξάρτητη 12μελης επιτροπή κατέταξε το δημοσιογραφικό μας έργο στην πρώτη θέση της κατηγορίας «αφιέρωμα/έρευνα» και ότι θα βραβευόμασταν.
Την 1η Νοεμβρίου ενημερώθηκα και πάλι τηλεφωνικώς από τον Ηρόδοτο Μιλτιάδους ότι υπάρχουν δυσάρεστα νέα, ότι δέχθηκε επιστολή από την ΚΟΠ και ότι έχει νομική γνωμάτευση από το νομικό σύμβουλο της ΕΑΚ προκειμένου να ανασταλεί η βράβευσή μου, καθώς κι αυτή του Μιχάλη Παπαγεωργίου.
• Η αυθαίρετη παρέμβαση της ΚΟΠ
Όταν εξασφάλισα τα σχετικά έγγραφα διαπίστωσα ότι η ΚΟΠ με επιστολή της στις 22/10/2024 κάνει παρέμβαση στην ΕΑΚ.
Προκύπτουν τα ακόλουθα:
• Η έρευνα αφορούσε τον επιχειρηματία Γιώργο Κούμα και όχι το διοικητικό προσωπικό της ΚΟΠ. Οι υπάλληλοι της Ομοσπονδίας και δη ο γενικός της διευθυντής, Ανθούλης Μυλωνάς, ο οποίος υπέγραφε την επιστολή, δεν είχε καμία δουλειά να παρέμβει.
• Στην επιστολή της ΚΟΠ καλείται η ΕΑΚ να «αναθεωρήσει την απόφασή της» για βράβευσή μου. Πρόκειται για ξεκάθαρη παρέμβαση.
• Προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι το περιεχόμενο του δημοσιεύματός μας στις 28 Σεπτεμβρίου απορρίπτεται, την ίδια στιγμή που ούτε ο ίδιος ο δικηγόρος του κ. Κούμα το διέψευσε (5/10/2023, Πολίτης 107.6). Μάλιστα, ο ίδιος ο κ. Κούμας, όπως καταγράφουμε και στις 30/9/2024 δεν απάντησε στις κλήσεις μας.
• Η έρευνά μας άρχισε από το 2014, τα γεγονότα στα δημοσιεύματά μας επιβεβαιώθηκαν ακόμη και από τον ίδιο τον κ. Κούμα και η ΚΟΠ αντιδρά για λογαριασμό του για ένα ρεπορτάζ μας 13 μήνες μετά…
• Ερωτήματα για τη νομική γνωμάτευση που ζήτησε η ΕΑΚ
Η νομική γνωμάτευση που συνετάχθη σε άγνωστο για τον υπογράφοντα χρόνο, αλλά το πλήρες περιεχόμενό της μας έχει αποκαλυφθεί, συνοδεύεται από πολλά ερωτηματικά:
• Κατ΄ αρχάς μου αναφέρθηκε από τον πρόεδρο της ΕΑΚ ότι τη γνωμάτευση την ετοίμασε συγκεκριμένος δικηγόρος. Όταν έλαβα γνώση του περιεχομένου της, διαπίστωσα ότι έφερε την υπογραφή συγγενικού του προσώπου.
• Στη γνωμάτευση σημειώνεται πως για την έρευνά μου «δεν υπάρχει τελικό πόρισμα από αρμόδια Αρχή». Αυτό ποσώς ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Διότι ένα από τα σημαντικότερα κομμάτια της έρευνας ήταν η αποκάλυψη πορίσματος αρμόδιας Αρχής, τον Σεπτέμβριο του 2023 σε πρωτοσέλιδο δημοσίευμα του «Φιλελευθέρου». Άρα, ο νομικός που γνωμάτευσε δεν διάβασε ούτε τα δημοσιεύματα για τα οποία θα βραβευόμασταν. Κατά τ΄ άλλα σημείωνε στη γνωμάτευση ότι έκανε «προσεχτική έρευνα και/ή μελέτη».
• Επιπλέον, για την περίπτωση του συναδέλφου Μιχάλη Παπαγεωργίου, η βράβευση του οποίου επίσης αναστάλθηκε, δεν δίνει καμιά εξήγηση…
• Ακόμη, στη γνωμάτευση γίνεται αναφορά περί «ακραιφνούς νομικής υφής ζητήματα», αλλά δεν αιτιολογείται με κανέναν τρόπο ποια είναι αυτά τα νομικά ζητήματα.
• Αναφέρει, επίσης, ότι επειδή γίνεται ποινική έρευνα για ζητήματα που αποτέλεσαν αντικείμενο των αποκαλύψεών μας, δεν πρέπει να βραβευτούμε. Κάτι το οποίο δεν έχει καμία λογική βάση.
• Η αντιδημοσιογραφική στάση της ΕΑΚ
Δυστυχώς, η ΕΑΚ δεν έδωσε καμία εξήγηση για τους χειρισμούς της, ενώ προέβη σε διάφορες ενέργειες που δεν επιθυμώ να ερμηνεύσω, αλλά προκαλούν αλγεινή εντύπωση και πλήττουν την αξιοπιστία του δημοσιογραφικού επαγγέλματος:
• Όταν επισήμανα πως τα ευρήματα της έρευνας μου είναι ακλόνητα, μου αναφέρθηκε από τον πρόεδρο της ΕΑΚ ότι ναι μεν έχω δίκαιο, αλλά υπάρχουν σοβαρά ζητήματα. Δεν μου αναφέρθηκε ποια είναι αυτά, παρά μόνο μου ειπώθηκε ότι «απ΄ αυτά που σου είχα πει, θα έπρεπε να καταλάβεις».
• Κατά την ταπεινή μου άποψη, το Δ.Σ. της ΕΑΚ τελούσε υπό σύγχυση. Στις 6 Νοεμβρίου μου απέστειλαν πρόσκληση για τις βραβεύσεις. Την επομένη ενημερώθηκα ότι τελικά έγινε λάθος, καθώς την προηγούμενη το Δ.Σ. της ΕΑΚ αποφάσισε να αναστείλει τις βραβεύσεις. Τελικά, η ΕΑΚ ενημέρωσε για αναστολή των βραβεύσεων με δυο προτάσεις σε ανακοίνωση που αφορούσε τις βραβεύσεις, την ίδια ημέρα που αυτές θα γίνονταν.
• Η ΕΑΚ ακύρωσε το έργο της 12μελους επιτροπής που αξιολόγησε τις υποψηφιότητες για τις βραβεύσεις και προκάλεσε δυσαρέσκεια των στελεχών της.
Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Πέτρος Χατζηχριστοδούλου στην τελετή των βραβεύσεων αρνήθηκε να παραλάβει αναμνηστικό για τη συμμετοχή του στην επιτροπή αξιολόγησης, ενώ ο ακαδημαϊκός Νίκος Καρτακούλλης και ο διευθυντής του ΚΥΠΕ, Ντίνος Φοινικαρίδης, παραιτήθηκαν από την επιτροπή.
• Τον Ιούλιο (19/7/2024) ανακοινώθηκε πως στη 12μελη κριτική επιτροπή των βραβεύσεων θα συμμετείχε ο εκπρόσωπος Τύπου της ΚΟΠ, Κωνσταντίνος Σιαμπουλλής. Τελικά, αποχώρησε από την επιτροπή σε άγνωστο χρόνο και χωρίς να δοθεί ενημέρωση.
• Τη δεύτερη εβδομάδα του Νοεμβρίου όταν κλήθηκα σε ΜΜΕ να μιλήσω για το θέμα, σε κάποιες περιπτώσεις ζήτησα εξ αρχής να υπάρχει αντίλογος απ΄ όλα τα εμπλεκόμενα μέρη. Κανείς από την ΕΑΚ, ούτε από τους υπόλοιπους εμπλεκόμενους ανταποκρίθηκαν. Χαρακτηριστικά αναφέρω ότι ο Τάσος Χριστοδούλου στο ΡΙΚ, η Κάτια Σάββα στον Alpha, η Κατερίνα Ηλιάδη στον «Πολίτη 107.6» είχαν πει ότι ζήτησαν αντίλογο, αλλά δεν θέλησε η ΕΑΚ να εκπροσωπηθεί.
• Στις 13/11 η ΕΑΚ εξέδωσε ανακοίνωση σημειώνοντας ότι «χωρίς παρέμβαση από κανέναν, λάβαμε από δυο φορείς επισημάνσεις, στις οποίες έθεσαν θέματα νομικής φύσεως που απορρέουν από τα συγκεκριμένα θέματα».
Στην ανακοίνωση στις 22/11 πρόβαλε εντελώς διαφορετική θέση, αφού οι δυο φορείς έγιναν ένας: «Διευκρινίζουμε ότι για το θέμα των υπό βράβευση θεμάτων επικοινώνησε με το Δ.Σ. μέσω επιστολής ένας φορέας, η Κυπριακή Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου, εκφράζοντας τον προβληματισμό και τις ανησυχίες της. Για το δεύτερο υπό βράβευση θέμα δεν υπήρξε καμία εξωτερική επικοινωνία ή παρέμβαση(…)». Είναι σαφές ότι επανήλθαν για να μην αφήσουν σκιά στην ΚΟΕ. Καμιά από τις δυο ανακοινώσεις δεν έχει δημοσιοποιηθεί στην επίσημη ιστοσελίδα της ΕΑΚ.
• Ο λανθασμένος επικοινωνιακός χειρισμός της ΕΑΚ είχε ως αποτέλεσμα να ανακοινωθώ ως βραβευθέντας από έγκυρο ραδιοσταθμό στις 12/11/2024.
Εκφράζουμε λύπη για το επίπεδο δημοσιογραφικής παιδείας που επιδεικνύεται.
Η δουλειά του δημοσιογράφου δεν έχει να καμία απολύτως σχέση με την ποινική έρευνα που διεξάγεται. Διότι με αυτή τη λογική καταλύεται η ελευθεροτυπία.
Είναι ξεκάθαρο πως άλλη δουλειά κάνει ο δημοσιογράφος και άλλη ο ποινικός ανακριτής, ο Γενικός Εισαγγελέας και ο Δικαστής. Μάλιστα, ο δημοσιογράφος δεν έχει καμία σχέση με διωκτικές Αρχές. Δεν είμαστε ανακριτές, εισαγγελείς, Δικαστές.
Εμείς το κομμάτι μας το κάναμε και τίποτα δεν αναιρεί τη δημοσιογραφική δουλειά.
Το 2018 φέραμε στο φως της δημοσιότητας ντοκουμέντα. Κάποια από τα έγγραφα έφεραν και την υπογραφή του ίδιου του Γιώργου Κούμα.
Και θέσαμε στη σφαίρα της δημόσιας συζήτησης ενδεχόμενο ασυμβίβαστο του Γιώργου Κούμα στη βάση του Περί ΚΟΑ Νόμου. Καλέσαμε τον Γιώργο Κούμα πριν από τη δημοσιοποίηση και του εξηγήσαμε τι ακριβώς θα δημοσιεύσουμε. Αναγνώρισε τη σχέση του με τις εταιρείες και επεσήμανε ότι το ασυμβίβαστο είχε εξεταστεί από αρμόδιο Σώμα, χωρίς να προκύψει κάτι εναντίον του.
Ποτέ δεν καταδικάσαμε τον κ. Κούμα. Σε εκπομπή του ΡΙΚ το φθινόπωρο του 2023 -η οποία παρεμπιπτόντως ήταν μέρος της δουλειάς μας που αξιολογήθηκε στο πλαίσιο του πρόσφατου δημοσιογραφικού διαγωνισμού της ΕΑΚ- είπαμε ότι εμείς κάναμε το κομμάτι μας και περιμένουμε από τις αρμόδιες Αρχές να ρίξουν φως στην υπόθεση. Επαναλαμβάνω: Ουδέποτε καταδικάσαμε, ουδέποτε κατευθύναμε, ουδέποτε είχαμε αφήγημα. Μας οδηγούσαν τα γεγονότα και τα ευρήματά μας, τα οποία καταγράφαμε με απόλυτο σεβασμό, προβάλλοντας τις θέσεις όλων των εμπλεκομένων.
Τι σχέση μπορεί να έχει η δημοσιογραφική έρευνα, με το αν θα καταλήξει κάπου μια ποινική έρευνα; Η δική μας η δουλειά διήρκεσε για χρόνια, ποτέ δεν μας απείλησαν με νομικά μέτρα, τα ευρήματά μας ποτέ δεν διαψεύστηκαν και θυμήθηκαν 13 μήνες μετά το τελευταίο μας δημοσίευμα να διασυνδέσουν τη δημοσιογραφική δουλειά με τη δουλειά του ανακριτή της Αστυνομίας, ο οποίος επιχειρεί να λάβει μαρτυρία;
Κανείς, πλην της ηγεσίας της ΕΑΚ, δεν κατάλαβε γιατί διασυνδέεται η δημοσιογραφία με τη δουλειά του ποινικού ανακριτή. Ίσα-ίσα μπορεί να πει κάποιος ότι αν ο ποινικός ανακριτής καταπιάνεται και με τις αποκαλύψεις του δημοσιογράφου, αυτό είναι ενισχυτικό της δουλειάς του δημοσιογράφου. Είναι επιβεβαίωση ότι τα ευρήματα έχουν μεγαλύτερη αξία. Αλλά και πάλι εμείς δεν κάναμε Δικαστήριο, δεν καταλήξαμε σε αθωωτική ή καταδικαστική απόφαση. Άρα πώς το τεκμήριο της αθωότητας παραβιάζεται; Καταδικάσαμε τον κ. Κούμα για κάτι;
Ή μήπως πρέπει ο δημοσιογράφος να σταματήσει τη δουλειά του γιατί κάποιοι ενοχλούνται;
Επιπλέον, η Αστυνομία με δηλώσεις που δημοσιεύσαμε το 2018 και με αφορμή τις τότε αποκαλύψεις μας, είχε επιβεβαιώσει επίσημα ότι γινόταν αστυνομική έρευνα που είχε το ίδιο αντικείμενο με τα δημοσιεύματά μας. Τότε κανείς δεν έκανε θέμα. Και δυο χρόνια μετά η δουλειά μας διακρίθηκε σε παγκόσμιο διαγωνισμό.
Το πιο τραγικό όμως είναι ότι η ηγεσία της ΕΑΚ δεν μπορεί να τ’ αντιληφθεί αυτά και «συμμορφώνεται» μετά τη διαμαρτυρία της ΚΟΠ, αδειάζοντας και 12μελη επιτροπή εμπειρογνωμόνων.
Όταν σχόλιο μου για το ασυμβίβαστο είχε διακριθεί στον δημοσιογραφικό διαγωνισμό της παγκόσμιας ένωσης αθλητικών συντακτών (AIPS) η ΕΑΚ σχολίασε ότι είναι «μεγάλη τιμή για την κυπριακή αθλητική δημοσιογραφία». Αυτό ξεχάστηκε μετά από μια επιστολή της ΚΟΠ…».