ΤΟΥ ΑΝΔΡΕΑ ΜΟΥΣΚΑΛΛΗ
Το ποδόσφαιρο, το πιο διαδεδομένο και ελκυστικό άθλημα στον κόσμο, έχει αναπτυχθεί σε τεράστιο βαθμό και αναζητά διαρκώς νέους τρόπους και μεθόδους εξέλιξης και ανάπτυξής του. Οι ποδοσφαιρικές ομάδες στη σύγχρονη παγκοσμιοποίηση, διαφοροποιούνται διαρκώς και μεταλλάσσονται με κύριο στόχο την υλοποίηση των σχεδιασμών τους. Η πιο σημαντική, η πιο σπουδαία και καταλυτική περίοδος της κάθε ποδοσφαιρικής ομάδας αποτελεί η μεταβατική και η προετοιμαστική περίοδος. Δηλαδή η περίοδος από τη λήξη της προηγούμενης ποδοσφαιρικής σεζόν και η αρχή της επομένης.
Με τη λήξη της ποδοσφαιρικής περιόδου, οι διοικήσεις σε συνεργασία με τον προπονητή, αφού αναλύσουν την περίοδο που έληξε, οργανώνονται για να κτίσουν την ποδοσφαιρική ομάδα για τη νέα σεζόν. Έχω την άποψη ότι η περίοδος αυτή, αποτελεί την πιο σημαντική στιγμή μιας ποδοσφαιρικής προετοιμασίας. Πέραν του στόχου για ενδυνάμωση της ομάδας με νέους ποδοσφαιριστές, πέραν της φυγής ποδοσφαιριστών, γενικά πέραν από τη σωστή στελέχωση της ποδοσφαιρικής ομάδας, υπάρχουν τεράστιες και δύσκολες καταστάσεις, ψυχολογικές, πνευματικές, σωματικές, βιολογικές. Σ’ αυτές κυρίως θα αναφερθώ. Στην περίοδο αυτή κτίζεται η νοοτροπία, η κουλτούρα, η πειθαρχία, ο ενθουσιασμός, η αυτοπεποίθηση, η ψυχική και πνευματική ενότητα και η απαραίτητη και μοναδική ομαδικότητα. Κατά την άποψή μου αυτές οι παράμετροι καθορίζουν και τη μελλοντική πορεία μιας ποδοσφαιρικής ομάδας. Η καλλιέργεια αυτών των ψυχολογικών στοιχείων, είναι και σπουδαία και σημαντική διαδικασία, αλλά είναι και η πιο δύσκολη.
Δύσκολη, διότι ο κάθε προπονητής έχει την ευθύνη να διαχειριστεί πολλούς νέους ανθρώπους, με διαφορετική ψυχολογία, κουλτούρα, μορφωτικό επίπεδο, υπευθυνότητα, βιώματα, χαρακτήρα. Ο προπονητής οφείλει να δώσει τον καλύτερό του εαυτό στον τομέα της ψυχολογίας και της πνευματικής ευημερίας. Κυρίαρχο ζητούμενο κάθε προπονητή είναι να εμπνεύσει τους ποδοσφαιριστές του και να κτίσει ένα όμορφο κόσμο γι’ αυτούς. Είναι αναγκαία η γρήγορη προσαρμογή των παικτών, μέσα από την ομαδική αλλά ιδιαίτερα ατομική ψυχολογική και πνευματική τους προετοιμασία. Πολλοί καλοί και ποιοτικοί ποδοσφαιριστές απέτυχαν να καθιερωθούν επαγγελματικά στις ομάδες τους, διότι το περιβάλλον και η ατομική ψυχολογική και πνευματική διαδικασία ήταν ανεπαρκής.
Η ικανότητα του προπονητή και του επιτελείου του, να διαχειρίζονται θετικά διαφορετικούς χαρακτήρες νέων ανθρώπων, από διαφορετικές κουλτούρες και συνήθειες με διαφορετικά βιώματα και κοινωνικές συνθήκες αποτελεί την καλύτερη συνταγή της προσωπικής του επιτυχίας και της επιτυχίας των ομάδων που εκπαιδεύει και ηγείται. Η σωστή, καλή, ποιοτική διαχείριση από τον προπονητή κυρίως της ψυχής και του σώματος των ποδοσφαιριστών του, είναι αυτή που καθορίζουν και την αξία του.
Αναφέρθηκα γενικά στην ψυχολογική και πνευματική προετοιμασία των ποδοσφαιριστών, ιδιαίτερα στην πιο κρίσιμη ποδοσφαιρική περίοδο, τη μεταβατική ή προετοιμαστική ποδοσφαιρική περίοδο, διότι θεωρώ τα πιο σημαντικά και καθοριστικά στοιχεία μιας ποδοσφαιρικής ομάδας. Η σωματική, αγωνιστική προετοιμασία και τεχνική και τακτική έχουν τη μεγάλη τους αξία για την προετοιμασία μιας ομάδας, όμως κατά την άποψή μου είναι οι πιο εύκολες διαδικασίες. Ο κάθε προπονητής έχει τις δικές του αντιλήψεις και ιδέες και φιλοσοφία για το ποδόσφαιρο, τις οποίες θα προσπαθήσει να εμπεδώσουν οι ποδοσφαιριστές του, ιδιαίτερα στην προαγωνιστική περίοδο. Σ’ αυτήν την περίοδο κτίζονται βασικά οι ποδοσφαιρικές ομάδες. Οπωσδήποτε χρειάζονται γνώσεις, ιδιαίτερα εμπειρία και φαντασία και διαρκής μάθηση, όμως οι παράμετροι αυτοί είναι γνωστοί και ορατοί.
Η ψυχολογική και πνευματική όμως προετοιμασία αναφέρεται σε ένα ψυχολογικό κόσμο άγνωστο και ανεξερεύνητο. Ο καλός προπονητής οφείλει να εξερευνήσει την ψυχή και το πνεύμα των ποδοσφαιριστών του και σε συνδυασμό με μια καλή, ποιοτική, ενδιαφέρουσα και αποτελεσματική προετοιμασία, να δημιουργήσει μια ικανή και ενθουσιώδη ομάδα, για την οποία όλοι να νιώθουν υπερήφανοι. Ο προπονητής είναι ο άγρυπνος φρουρός και ο καταλύτης όλων των προκλήσεων και προβλημάτων που παρουσιάζονται στη διάρκεια της δουλειάς του.
Τα ποδοσφαιρικά λόγια έχουν ελάχιστη σημασία. Κάποιες φορές, ένα χάδι, μια αγκαλιά ή ένα βλέμμα λένε περισσότερα απ’ ό,τι τα πολλά λόγια.
Ο προπονητής είναι διαχειριστής ψυχών
Η διαδικασία της παρακίνησης ενός ποδοσφαιριστή χρειάζεται από τον προπονητή τεράστια αποθέματα υπομονής, γνώσεων, αποφασιστικότητας, ευαισθησίας, εμπειρίας, προσωπικότητας, ηγετικής ικανότητας. Ο προπονητής είναι διαχειριστής ψυχών. Η ψυχή, ο εσωτερικός κόσμος των νέων ανθρώπων (ποδοσφαιριστών) είναι εύθραυστος και χρειάζεται μεγάλη προσοχή και επιμέλεια στη διαχείρισή του. Πέραν της ομαδικής ψυχολογικής και πνευματικής διαδικασίας μιας ομάδας, είναι αναγκαιότητα και η ατομική ψυχολογική προετοιμασία.
Ο προπονητής πρέπει να βρίσκει την κατάλληλη στιγμή για ατομική συνομιλία και επικοινωνία με τους ποδοσφαιριστές. Το θέμα συζήτησης πολύ πιθανό να μην είναι ποδοσφαιρικό. Ο προπονητής οφείλει να εφευρίσκει τη θεματολογία του ανάλογα με ποιο ποδοσφαιριστή θα συναντηθεί. Ο κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός, με διαφορετικές αδυναμίες, αντιλήψεις, βιώματα, χαρακτήρα και προσωπικότητα. Στη σύγχρονη ποδοσφαιρική εποχή, όπου στις ομάδες παγκόσμια αγωνίζονται πολλοί αλλοδαποί ποδοσφαιριστές, η εργασία του προπονητή σ’ όλα τα επίπεδα, γίνεται ακόμα πιο δύσκολη. Η πληθώρα των ξένων ποδοσφαιριστών στις ποδοσφαιρικές ομάδες, δημιουργεί νέες τεράστιες απαιτήσεις και προκλήσεις. Ο κάθε λαός έχει τη δική του φιλοσοφία, κουλτούρα, ψυχολογία και χαρακτήρα. Οι ποδοσφαιριστές όλων αυτών των χωρών, μεταφέρουν αυτή την ιστορική κουλτούρα και στις χώρες και ιδιαίτερα στις ομάδες προορισμών τους.