ΤΟΥ ΤΑΚΗ ΜΙΧΑΗΛ
Ο Δήμος Λεμεσού και ο Σύνδεσμος Παλαιμάχων Ποδοσφαιριστών της ΑΕΛ, την Τρίτη 19/2/2019, τίμησαν τον μεγάλο άσο των κυπριακών γηπέδων, τον Σεβίμ Εμπέογλου. Ήτανε, τότε, όταν η Αλέκτορα αριθμούσε 360 κατοίκους, μεταξύ αυτών και την οικογένεια Εμπέογλου.
Μέσα στον βαρύ χειμώνα, στις 3 Φεβρουαρίου του 1931, έμελλε ν’ αρθεί η άνοιξη σ’ αυτό το σπίτι, να καταγράψει αυτό το μικρό χωριό στην ιστορία, όταν ο Σεβίμ έδωσε μια κλοτσιά και με ένα σάλτο βγήκε να δει το φως. Ευλογημένη μέρα για το κυπριακό ποδόσφαιρο και για την κοινωνία.
Ένας μεγάλος ποδοσφαιριστής γεννιόταν και μόνο μια μεγάλη πόλη τον χωρούσε. Φύσηξε ο αέρας από την Αλέκτορα για να φέρει στη Λεμεσό ό,τι πιο λαμπρό μπορεί να επιδείξει ο αθλητικός και κοινωνικός χώρος.
Μια βραδιά με τον Σεβίμ
Τρεις γενιές ποδοσφαιριστών και αθλητικών παραγόντων ήταν το βράδυ της Τρίτης στο Δημαρχείο Λεμεσού, να τον χαιρετήσουν. Η πόλη που αγάπησε, στο πρόσωπο του δημάρχου Νίκου Νικολαΐδη, οι συμποδοσφαιριστές του, Κρίστης Βέβης, Ανδρέας Παπαδήμας, Πανίκος Κρυστάλλης, Κωστάκης Ταβέλας, ο προσωπικός του φίλος και μεγάλη δόξα του ποδοσφαίρου Πανίκος Παπαδόπουλος – Σκουπάς, με πρόταση του οποίου έγινε η εκδήλωση, το «Μαύρο Διαμάντι» του ποδοσφαίρου και πρόεδρος της Επιτροπής Αθλητισμού και Νεολαίας του Δήμου Λεμεσού, Λοΐζος Μαυρουδής, ο βουλευτής Άνδρος Καυκαλιάς, ο πρόεδρος ΚΟΑ Ανδρέας Μιχαηλίδης, ο πρώην πρόεδρος της ΑΕΛ Δημήτρης Σολομωνίδης, ο πρώην πρόεδρος της ΑΝΟ Αχιλλέας Νικολάου, και άλλοι.
Συντονιστής ο αθλητικογράφος Γιώργος Γεωργίου. Μια βραδιά, ένα ταξίδι στο παρελθόν, κάναμε με τον Σεβίμ αυτό το βράδυ. Στις γειτονιές, στις αλάνες, στο γήπεδο του «ΑΝΤΑΙΟΥ», για τους νεότερους εκεί όπου είναι το οίκημα της ΠΕΟ Λεμεσού, για το ΓΣΟ και τα προπύλαιά του που αγνάντευαν τη Μεσόγειο, πριν ο μοντερνισμός τα κατεδαφίσει, κατασπαράζοντας μια ιστορία.
Από τη σκαλωσιά στα γήπεδα
Είναι χαρακτηριστική η φράση: «Μέσα από τα αγριόχορτα φυτρώνουν μοσχομύριστα λουλούδια». Έτσι, και τότε. Μέσα σε άθλιες συνθήκες, σε χώματα και πέτρες, με τη βαρέλα του δημαρχείου να ραντίζει τον χώρο για να γίνει «γήπεδο», όπως ράντιζε και την καυτή άσφαλτο στους δρόμους να δροσιστεί ο πεζός, με τα τότε γνωστά, «παπούτσια με σκάλες», 5 οκάδες το ένα, καρφωμένα με πρόκες, και άλλες 5 οκάδες η μπάλα ποδοσφαίρου, νηστικοί και κατάκοποι, άφηναν τη σκαλωσιά και σε δέκα λεπτά βρισκόντουσαν στο γήπεδο μέσα. Εκεί σ’ αυτές τις συνθήκες γεννήθηκαν αστέρες, όπως ο Σεβίμ.
Ας κρατήσουμε τις θύμησές μας
Γλυκιά ανάμνηση, οι «ψαράδες ταλέντων», όπως και οι αλάνες. Πού, όμως, να βρεις σήμερα «ψαράδες» όταν τους ποδοσφαιριστές τους αγοράζεις από ένα «Football Super Market», και πού να βρεις αλάνες, όταν δίπλα από το σπίτι του πατέρα σου κτίστηκε ένα σπίτι, δίπλα από το σπίτι σου κτίστηκε μια πολυκατοικία, δίπλα από το σπίτι του γιου σου κτίστηκε ένας πύργος. Πού θα βρεθεί η αλάνα; Αλήθεια, πόσο ευθύνονται τα παιδιά γιατί βρήκαν διέξοδο στα ηλεκτρονικά παιχνίδια;
Το παλεύουμε, πρέπει να το παλέψουμε. Μας κλέψανε τα ακούσματα και τα αναγνώσματά μας, στη μόδα είναι τα Greeklish, μας κλέψανε τις μυρωδιές μας, μας κλέψανε τις γεύσεις μας, ας κρατήσουμε τις θύμησές μας, αυτές που μας έφερε το βράδυ της περασμένης Τρίτης ο Σεβίμ.
Είναι άβολο για ένα πληκτρολόγιο να χτυπήσει τις κατάλληλες λέξεις και για έναν φωτογράφο να απαθανατίσει εκείνες τις απείρου κάλλους εικόνες που συνθέτουν αυτή την περίοδο. Περίοδος φτώχιας, μα και της ξυπόλυτης ευτυχίας…
Είναι κάποιες αναμνήσεις που δεν στριμώχνονται μέσα σε ένα τετράγωνο με πεντακόσιες λέξεις κειμένου, όπως δεν στριμώχθηκε ποτέ σε κανένα τετράγωνο γηπέδου ο Σεβίμ.
Γινότανε αναφορά για τον Σεβίμ το βράδυ εκείνο, και η μνήμη έφυγε από το Δημαρχείο, πέταξε για το ΓΣΟ, κι άφησε εκεί το δάκρυ, όπως θα άφηνε ένα περιστέρι να πάει και να γυρίσει, να φέρει πίσω μια γλυκιά ανάμνηση.
Πέταξε μέχρι να βρει και να αγγίξει χώμα, για να γυρίσει πίσω με κολλημένη στα φτερά εκείνη τη μεθυστική μυρωδιά όταν η στάλα της βροχής αγγίζει τη διψασμένη γη. Δεν γύρισε. Δεν βρήκε χώμα να αγγίξει, ντράπηκε τον γυρισμό. Παντού τσιμέντο. Σκυθρώπιασε. Άφησε τη μνήμη εκεί, μήπως και συναντήσει τον κόλατζιη, τον Καραπέτ Καρογιάν, την τριπλέτα Άριστος – Σεβίμ – Παπαδήμας, και τους άλλους.
Κάθισε κάτω από τον μεγάλο ευκάλυπτο να μετρά τις δρασκελιές του Χάρη Αϊβαλιώτη. Κάθε δρασκελιά του Χάρη, και ένα χιλιόμετρο. Έγειρε αναπαυτικά απάνω στον κορμό να απολαύσει τα τρίποντα του Γιώργου Θυρώτου, να καμαρώσει τη Στέλλα Καλοπαίδη, τη Νίκη Σύκα, τη Μαρία Λάμπρου… Εκεί, στο ΓΣΟ, παρέα με τον Σεβίμ.
«Η ΑΕΛ ήταν όλη μου η ζωή»
Μέσα στα επτά χρόνια που αγωνίστηκε στην ΑΕΛ και τη Μικτή Κύπρου, ο Σεβίμ έγραψε τόσο λαμπρή ιστορία που σύγχρονοι αστέρες θα χρειαζόντουσαν έναν αιώνα. «Η ΑΕΛ ήταν όλη μου η ζωή, το σπίτι μου, η οικογένειά μου». Το ανέφερε ο γαμπρός του: «Την μέρα του γάμου του, άφησε τη νύφη για να αγωνιστεί με την ΑΕΛ σε παιχνίδι απέναντι στον Ολυμπιακό. Είχε πει στον φωτογράφο, τον Έντουαρντ, να τον περιμένει να γυρίσει, για να φωτογραφηθεί με τη γυναίκα του».
Κορυφαίος ποδοσφαιριστής της ΑΕΛ Λεμεσού
Θα μείνει ξεχωριστός και για την αγάπη προς την πατρίδα του, την Κύπρο…
Στον χαιρετισμό του ο δήμαρχος Λεμεσού, Νίκος Νικολαΐδης, στην εκδήλωση ανέφερε τα πιο κάτω:
«Σας καλωσορίζω στο Δημοτικό Μέγαρο Λεμεσού, στην εκδήλωση τιμής αφιερωμένης στη μνήμη του Σεβίμ Εμπέογλου, του κορυφαίου ποδοσφαιριστή της ΑΕΛ Λεμεσού. Επιτρέψτε μου να απευθύνω ένα θερμό καλωσόρισμα στους Τουρκοκύπριους συμπατριώτες μας και συμπολίτες μας που είναι απόψε μαζί μας, και ιδιαίτερα στην οικογένεια του αείμνηστου Σεβίμ, που μας τιμούν με την παρουσία τους.
Ο Δήμος Λεμεσού, μέσα στο πλαίσιο της συντήρησης και ανάδειξης της αθλητικής ιστορίας της πόλης μας, έχει προχωρήσει στη διοργάνωση μιας σειράς από εκδηλώσεις στη μνήμη σημαντικών αθλητών και αθλητικών παραγόντων της πόλης μας. Ανάμεσα σε αυτές τις προσωπικότητες που προγραμμάτιζε ο δήμος μας να τιμήσει εκ μέρους της πόλης μας, ξεχωριστή θέση είχε ο Σεβίμ Εμπέογλου. Δυστυχώς ο θάνατός του στις 21/11/2018, μας στέρησε τη μεγάλη χαρά να τον τιμήσουμε εν ζωή. Αισθανόμενοι όμως ακόμα πιο επιτακτική μετά τον θάνατό του την ανάγκη και το χρέος να εκφράσουμε την αγάπη και τον θαυμασμό μας προς τον Σεβίμ, διοργανώσαμε, σε συνεργασία με τον Όμιλο Παλαιμάχων Ποδοσφαιριστών του Σωματείου ΑΕΛ Λεμεσού, την αποψινή εκδήλωση, που αποτελεί και ένα μνημόσυνο για τον αείμνηστο συμπολίτη μας.
Είναι με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση που βλέπω απόψε να είναι μαζί μας, συμποδοσφαιριστές του Σεβίμ, θρύλοι και αυτοί της ποδοσφαιρικής ιστορίας της πόλης μας και της Κύπρου. Τον Ανδρέα Παπαδήμα, τον Πανίκο Κρυστάλλη, τον Κρίστη Βέβη, τον Πανίκο Παπαδόπουλο, που μαζί με τον Σεβίμ έγραψαν χρυσές σελίδες στην ποδοσφαιρική ιστορία της ΑΕΛ και της πόλης μας. Καλωσορίζω επίσης τους πολλούς νεότερους, αλλά εξίσου σημαντικούς ποδοσφαιριστές και αθλητικούς παράγοντες που κοσμούν με την παρουσία τους την εκδήλωσή μας.
Ο Σεβίμ Εμπέογλου υπήρξε ένας κορυφαίος Κύπριος αθλητής. Ξεχώρισε για το σπάνιο ταλέντο του και το απαράμιλλο αθλητικό του ήθος. Διέπρεψε ως ποδοσφαιριστής της ΑΕΛ και της Μικτής Κύπρου, και αγαπήθηκε από τους ποδοσφαιρόφιλους, όλους τους Κύπριους ποδοσφαιρόφιλους, και Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους. Η ποδοσφαιρική του σταδιοδρομία υπήρξε ταυτισμένη με τις υψηλές αρχές του αθλητισμού: Την αθλητική τιμή, την αγωνιστική αριστεία και το ευ αγωνίζεσθαι.
Όμως ο Σεβίμ Εμπέογλου δεν ήταν μόνο ένας άριστος αθλητής. Πέρα από τη χρυσή ποδοσφαιρική του ιστορία, ο Σεβίμ θα μείνει ξεχωριστός και κορυφαίος για την αγάπη του προς την πόλη του, τη Λεμεσό, την αγάπη του προς την πατρίδα του, την Κύπρο. Μια αγάπη που πήγαζε μέσα από τη βαθιά συνειδητοποίηση της ταυτότητάς του. Ο Σεβίμ υπήρξε πάνω απ’ όλα ένας συνειδητοποιημένος Κύπριος, ένας Κύπριος πατριώτης. Ο πολύπαθος τόπος μας σήμερα, ιδιαίτερα σήμερα, έχει, όσο ποτέ, την ανάγκη για φωτεινά παραδείγματα, όπως αυτό του Σεβίμ, παραδείγματα της αγάπης προς την κοινή πατρίδα, χωρίς μισαλλοδοξία και φανατισμούς, που να μπορεί να μας δώσει τη δύναμη να κοιτάξουμε με ελπίδα προς το μέλλον αυτού του τόπου.
Αυτή τη διπλή παρακαταθήκη του Σεβίμ, την ποδοσφαιρική αριστεία και την αγάπη προς την κοινή πατρίδα είναι που ο Δήμος Λεμεσού και οι Λεμεσιανοί τιμούμε απόψε».
Από τις σημαντικότερες μορφές της δεκαετίας ’50-’60
Χαιρετισμό απηύθυνε και ο Πανίκος Παπαδόπουλος – Σκουπάς, προσωπικός φίλος του Σεβίμ και μεγάλη δόξα του ποδοσφαίρου.
«Από τις σημαντικότερες μορφές της δεκαετίας 1950 – 1960. Λες και περίμενε τη γέννηση της αγαπημένης του ομάδας, της ΑΕΛ, 1930, για να γεννηθεί ο ίδιος το 1931. Ξεκίνησε την καριέρα του στην τουρκική ομάδα Ντογάν Λεμεσού και το 1950 μέχρι και το 1956 βρίσκεται στην ΑΕΛ.
Στέφεται τρεις φορές πρωταθλητής, το 1952 – 53, το 1954 – 55 και το 1955 – 56. Το ‘54 – ‘55 αναδείχθηκε πρώτος σκόρερ. Αξέχαστο παιχνίδι το 1953 – 54 στο ΓΣΠ γ ια την “Ασπίδα Πάκκου”. ΕΠΑ – ΑΕΛ 2-0 στο ημίχρονο, 2 – 4 τελικό αποτέλεσμα, με 3 τέρματα του Σεβίμ. Αγωνίστηκε και στην πρώτη ‘’Μικτή Κύπρου’’ εκπροσωπώντας επάξια τη χώρα του.
Πιστός στην επανένωση της Κύπρου, ο Σεβίμ μαζί και ο “Όμιλος Παλαιμάχων ΑΕΛ”, δείξανε πρώτοι τον δρόμο της επαναπροσέγγισης, οργανώνοντας δέκα συναντήσεις μεταξύ βετεράνων που έγιναν στη Λεμεσό, Λευκωσία, Κερύνεια. Συναντήσεις επαναπροσέγγισης έγιναν και στο Λονδίνο».
Για πρώτη φορά, το 2008, διοργανώνεται εκδήλωση με παιδιά των Ακαδημιών ΑΕΛ και Τουρκοκυπρίων, 14-16 χρονών, με τα παιδιά να κρατούν πανό: «Για μια επανενωμένη Πατρίδα, μαζί στο γήπεδο για τα χρώματα της Κύπρου».
Η γνωριμία Σεβίμ, με τα χρώματα της ΑΕΛ, και Πανίκου με τα χρώματα του ΑΝΤΑΙΟΥ έγινε το 1956 σε αγώνα στο ΓΣΠ για την τιμητική της ΚΟΠ που έληξε 1-1 με σκόρερ τους Σεβίμ και Πανίκο. Το 1956 ο Σεβίμ μεταβαίνει στην Αγγλία και αγωνίζεται στην Coventry City. Με την επιστροφή του τον ίδιο χρόνο συνεχίζει και τερματίζει την καριέρα του στην ΑΕΛ το 1960.
Ο Σεβίμ Εμπέογλου έφυγε από τη ζωή χωρίς την εκπλήρωση του πόθου του για μια Κύπρο της ειρήνης και της φιλίας. Η τελευταία του επιθυμία, να σκεπαστεί με τη σημαία της ΑΕΛ, εκπληρώθηκε, τοποθετώντας την εκεί ο αγαπημένος του φίλος, Πανίκος Παπαδόπουλος.
Υπόδειγμα αθλητή και ανθρώπου
Χαιρετισμός από το «Μαύρο Διαμάντι» του ποδοσφαίρου και πρόεδρο της Επιτροπής Αθλητισμού και Νεολαίας του Δήμου Λεμεσού, Λοΐζο Μαυρουδή.
«Μιλάμε για την εποχή όπου άτομα και ομάδες στόχο είχαν την εξάπλωση του αθλήματος. Μέσα σε καιρούς δύσκολους και πολλές δυσχέρειες, κτίστηκαν μεγάλες καριέρες και χρυσές σελίδες από ποδοσφαιριστές που ανδρώθηκαν μέσα στις αλάνες και άκουγαν μόνο χαρούμενες φωνές. Εκεί αναπτύχθηκε η δεξιοτεχνία, εκεί η φιλία, εκεί, στις αλάνες μπήκαν οι βάσεις να οικοδομηθεί το κυπριακό ποδόσφαιρο.
Εκεί, στις αλάνες, στα πέτρινα χρόνια, μπήκε η σφραγίδα, “θρύλος”, γι’ αυτούς τους ποδοσφαιριστές. Εκεί, και αυτή η φυσιογνωμία, υπόδειγμα αθλητή και ανθρώπου, ο Σεβίμ Εμπέογλου, που αγάπησε το άθλημα, την ΑΕΛ και τη Λεμεσό όσο και την οικογένειά του. Μια ακόμα σφραγίδα της εποχής, τρεις άνθρωποι μέσα στο γήπεδο, να κινούνται στο ίδιο μήκος κύματος, η θρυλική τριπλέτα, Άριστος – Σεβίμ – Παπαδήμας.
Κλείνω με μια περηφάνια και ένα παράπονο, καταγγελία. Περήφανος ο ποδοσφαιριστής που βλέπει να κλείνει η καριέρα του με την αγάπη και εκτίμηση του κόσμου στο πρόσωπό του να είναι μεγάλη, όσα χρόνια κι αν περάσουν. Παράπονό μου, και το καταγγέλλω, είναι για τα όσα συμβαίνουν σήμερα σε αυτό που για χρόνια υπηρέτησε ο Σεβίμ, και υπηρετήσαμε, αυτό που λέγεται ποδόσφαιρο – άθλημα».