ΠΑΛΜΑΡΕΣ

1960 ΕΣΣΔ – Γιουγκοσλαβία: 2-1
1964 Ισπανία – ΕΣΣΔ: 2-1
1968 Ιταλία – Γιουγκοσλαβία: 2-0
1972 Δ. Γερμανία – ΕΣΣΔ: 3-0
1976 Τσεχοσλοβακία – Δ. Γερμανία: 2-2 (π.: 5-3)
1980 Δ. Γερμανία – Βέλγιο: 2-1
1984 Γαλλία – Ισπανία: 2-0
1988 Ολλανδία – ΕΣΣΔ: 2-0
1992 Δανία – Γερμανία: 2-0
1996 Γερμανία – Τσεχία: 2-1
2000 Γαλλία – Ιταλία: 2-1
2004 Ελλάδα – Πορτογαλία: 1-0
2008 Ισπανία – Γερμανία: 1-0
2012 Ισπανια – Ιταλια: 4-0

ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ

3  Γερμανία, Ισπανία
2  Γαλλία
 Δανία, Ελλάδα, ΕΣΣΔ, Ιταλία, Ολλανδία, Τσεχοσλοβακία

ΤΕΛΙΚΟΙ

6  Γερμανία
4  ΕΣΣΔ
3  Ισπανία, Ιταλία
2  Γαλλία, Γιουγκοσλαβία, Τσεχοσλοβακία / Τσεχία
 Βέλγιο, Δανία, Ελλάδα, Ολλανδία, Πορτογαλία

ΑΠΟ ΤΟ ΚΥΠΕΛΛΟ ΕΘΝΩΝ ΕΥΡΩΠΗΣ ΣΤΟ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑ ΕΥΡΩΠΗΣ

Το ποδόσφαιρο χρωστά πολλά στους Γάλλους, όσο κι αν αυτό φαίνεται λίγο παράξενο σε ορισμένους. Σαφώς και είναι οι Άγγλοι που πρώτοι ασχολήθηκαν με το άθλημα, σαφώς είναι αυτοί που μας χάρισαν τους κανονισμούς και τη γενική φιλοσοφία, αλλά αυτοί που οραματίστηκαν και «γέννησαν» ιδέες για τη δημιουργία διεθνών διοργανώσεων (που σήμερα «ηλεκτρίζουν» τα πλήθη), είναι οι Γάλλοι.

Ο Ζιλ Ριμέ θεωρείται ο «πατέρας» του Παγκοσμίου Κυπέλλου, αφού αυτός εισηγήθηκε το 1928 τη δημιουργία μιας διοργάνωσης που να συγκεντρώνει τις εθνικές ομάδες του πλανήτη. Η γαλλική εφημερίδα «Λ’ Εκίπ», με σχετικά άρθρα του δημοσιογράφου Γκαμπριέλ Ανό, έριξε το 1954 την ιδέα για τη δημιουργία των Κυπέλλων Ευρώπης.

Και τέλος, ο Ανρί Ντελονέ (στενός συνεργάτης του Ζιλ Ριμέ και γενικός γραμματέας της ΟΥΕΦΑ), ήταν αυτός που έκανε πράξη το Κύπελλο Εθνών, που μετονομάστηκε το 1967 σε Πρωτάθλημα Ευρώπης.

Ο Ντελονέ κατέθεσε την εισήγησή του στα μέσα της δεκαετίας του ’50 και η Γενική Συνέλευση της ευρωπαϊκής συνομοσπονδίας ενέκρινε την εισήγηση το 1956. Με τη διαφορά ότι, α) ο Ντελονέ δεν έζησε για να δει το όνειρό του πραγματικότητα (πέθανε πριν τη διεξαγωγή του αγώνα Εϊρε – Τσεχοσλοβακίας στις 5 Απριλίου 1958, που αποτελεί τον πρώτο αγώνα στην ιστορία του Πρωταθλήματος Ευρώπης) και β) όπως κάθε καινούργιο πράγμα στη ζωή μας, έτσι και το Κύπελλο Εθνών δεν έγινε καθολικά αποδεκτό, τουλάχιστον στα αρχικά του στάδια. Για παράδειγμα, οι Βρετανοί ακολούθησαν την ίδια τακτική με το Παγκόσμιο Κύπελλο και τα Κύπελλα Ευρώπης, σνομπάροντας στα πρώτα χρόνια το θεσμό, ενώ αρκετές άλλες χώρες δεν δήλωσαν συμμετοχή, για διάφορους λόγους.

Ο κύβος όμως είχε ριφθεί και δεν υπήρχε επιστροφή. Λίγα χρόνια αργότερα, οι «συντηρητικοί» Βρετανοί όχι μόνο αποδέχτηκαν τη διοργάνωση αλλά έβαλαν στόχο να κατακτήσουν το τρόπαιο. Κάτι όμως που ακόμη δεν έχουν πετύχει, αφού ούτε καν σε τελικό έχουν προκριθεί.

Το Κύπελλο Εθνών άρχισε το 1960 με τον πιο απλό τρόπο που υπάρχει: Αγώνες νοκ άουτ, με τα ημιτελικά, τον τελικό και τον αγώνα για την 3η θέση να διεξάγονται (υπό μορφή Final 4) σε μια χώρα. Στο πέρασμα όμως του χρόνου ο θεσμός πήρε διαστάσεις πραγματικού τουρνουά κι έτσι, το 1980 διεξάχθηκε στην Ιταλία η πρώτη τελική φάση με τη συμμετοχή οκτώ ομάδων. Το σύστημα αυτό διήρκησε μόνο δώδεκα χρόνια κι αφού το Πρωτάθλημα Ευρώπης συνέχισε την «περιοδεία» του στη Γαλλία (1984), τη Γερμανία (1988) και τη Σουηδία (1992), η ΟΥΕΦΑ αποφάσισε την αύξηση των ομάδων της τελικής φάσης σε 16.

Η πρώτη χώρα που φιλοξένησε το 1996 το πιο μεγάλο τουρνουά στο Πρωτάθλημα Ευρώπης ήταν αυτή που σνόμπαρε το θεσμό στη δεκαετία του ’60, δηλαδή η Αγγλία!

Ακολούθησαν από κοινού το Βέλγιο και η Ολλανδία (2000), η Πορτογαλία (2004) και η «κοινοπραξία» Ελβετίας – Αυστρίας (2008), μέχρι να φτάσουμε στο 2012, με την Πολωνία και την Ουκρανία να γίνονται οι πρώτες χώρες του πρώην ανατολικού μπλοκ που διοργανώνουν μεγάλη ποδοσφαιρική διοργάνωση.

Το Euro 2012 ήταν το τελευταίο με τη παλιά του μορφή, καθώς η ΟΥΕΦΑ, που δεν αφήνει τίποτα στην τύχη και το 2008 αποφάσισε να επεκτείνει ακόμη περισσότερο την τελική φάση και φέτος θα διεξαχθεί με τη συμμετοχή 24 ομάδων!

Μιλάμε, δηλαδή, για μίνι-Μουντιάλ, αφού μόνο η Βραζιλία, η Αργεντινή και η Ουρουγουάη θα απουσιάζουν από τη μεγάλη αυτή γιορτή.

Για ιστορικούς όμως λόγους, θα πρέπει να επισημάνουμε ότι του Κυπέλλου Εθνών Ευρώπης προΰπαρξαν άλλες τρεις διοργανώσεις σε εθνικό επίπεδο. Η πρώτη είναι το «Πρωτάθλημα Βρετανίας» (η αρχαιότερη διεθνής ποδοσφαιρική διοργάνωση, αφού χρονολογείται από το… 1883!), στο οποίο έπαιρναν μέρος η Αγγλία, η Σκωτία, η Ουαλία και η Βόρεια Ιρλανδία και διεξαγόταν μια βδομάδα μετά τη λήξη του Κυπέλλου Αγγλίας και Σκωτίας.

Εδώ και κάμποσα χρόνια όμως, ο θεσμός έχει διακοπεί για πολλούς και διάφορους λόγους, ένας από τους οποίους ήταν το βεβαρημένο πρόγραμμα των ποδοσφαιριστών, σε σωματειακό και εθνικό επίπεδο.

Η δεύτερη διοργάνωση είναι το «Πρωτάθλημα Σκανδιναβίας» (1924), στο οποίο έπαιρναν μέρος η Σουηδία, η Νορβηγία, η Δανία και η Φινλανδία. Όσο για την τρίτη διοργάνωση, που είδε το «φως» το 1927, λάμβαναν μέρος η Ιταλία, η Αυστρία, η Τσεχοσλοβακία, η Ουγγαρία και η Ελβετία. Το τουρνουά αυτό ήταν ιδέα του Αυστριακού Ούγκο Μάισλ και η αρχική του ονομασία ήταν «Πρωτάθλημα Κεντρικής Ευρώπης». Στη συνέχεια, μετονομάστηκε σε «Κύπελλο Δρα Τζέρο», «Κύπελλο Εθνών», «Διεθνές Κύπελλο» και «Κύπελλο Ευρώπης».

Όλ’ αυτά βέβαια συνέβαιναν στη Γηραία Ήπειρο, μέχρι την ημέρα που «γεννήθηκε» το Κύπελλο Εθνών, τη διοργάνωση που ένωσε όλη την ποδοσφαιρική Ευρώπη. Τη διοργάνωση που επιτρέπει σε όλα τα κράτη να δοκιμάζουν τη δύναμή τους, ανεξάρτητα από τη δυναμικότητα ή την ποδοσφαιρική τους εμβέλεια.

Στιγμιότυπο από τον πρώτο τελικό του Euro1960 όταν οι Σοβιετικοί κατέκτησαν το τρόπαιο.
Στιγμιότυπο από τον πρώτο τελικό του Euro1960 όταν οι Σοβιετικοί κατέκτησαν το τρόπαιο.

oταν η πρoκριση «παιζoταν» με νoμισμα

Με τη συμμετοχή μόνο 17 χωρών έγινε το 1ο Κύπελλο Εθνών Ευρώπης, καθώς δεν δήλωσαν συμμετοχή, μεταξύ άλλων, η Ιταλία, η Δυτική Γερμανία και οι τέσσερις βρετανικές χώρες. Έτσι, η ΟΥΕΦΑ αποφάσισε τη διεξαγωγή του θεσμού με αγώνες νοκ άουτ. Στις 5 Απριλίου 1958 έγινε ο πρώτος αγώνας στην ιστορία του θεσμού, με το Εϊρε να κερδίζει στο Δουβλίνο την Τσεχοσλοβακία (2-0). Γενικά, η δεκαετία του ’60 αποδείχθηκε «χρυσή» για τρεις χώρες: Την ΕΣΣΔ, την Ισπανία και την Ιταλία, τις τρεις πρώτες πρωταθλήτριες Ευρώπης.

Η πρώτη «τελική φάση» (κάτι σαν Final 4) έγινε, τιμής ένεκεν, στη Γαλλία, πατρίδα του Ανρί Ντελονέ και πιο συγκεκριμένα στο Παρίσι. Μπροστά σε μόλις 18.000 θεατές (μέχρι και σήμερα, η πιο μικρή προσέλευση σε τελικό Euro), η ΕΣΣΔ του Λεβ Γιασίν επικράτησε στην παράταση της Γιουγκοσλαβίας (2-1), ενώ η Γαλλία δεν κατάφερε να κατακτήσει ούτε την 3η θέση, αφού έχασε από την Τσεχοσλοβακία (0-2).

1960

Ημιτελικά

Γιουγκοσλαβία – Γαλλία: 5-4
ΕΣΣΔ – Τσεχοσλοβακία: 3-0

3η θέση
Τσεχοσλοβακία – Γαλλία: 2-0

ΤΕΛΙΚΟΣ (10 Ιουλίου 1960)
ΕΣΣΔ – Γιουγκοσλαβία: 2-1

Γήπεδο: Παρκ ντε Πρανς (Παρίσι, Γαλλία)
Διαιτητής: Έλις (Αγγλία)
Θεατές: 18.000
Σκόρερ: Μετρεβέλι 49΄, Πονεντέλνικ 113΄ / Γκάλιτς 41΄

ΕΣΣΔ
Γιασίν – Τσεκέλι, Κρουτίλοφ, Μασλένκιν – Βόινοφ, Νέτο – Μετρεβέλι, Ιβάνοφ, Πονεντέλνικ, Μπουμπούκιν, Μέσκι
Προπονητής       Γκάβριν Κάσιαλιν

ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ
Βίντινιτς, Ντούρκοβιτς, Γιουσούφι, Ζάνετιτς, Μιλαντίνοβιτς, Πέρουσιτς, Σεκουλάρατς, Γιέρκοβιτς, Γκάλιτς, Μάτους, Κόστιτς
Προπονητής       Λιούμπομιρ Λόβριτς

1964

Τέσσερα χρόνια αργότερα οι συμμετοχές αυξήθηκαν σε 29, αλλά η ΟΥΕΦΑ δεν είχε ακόμη αποφασίσει την εισαγωγή ομίλων προκριματικής φάσης. Έτσι, με την Ελλάδα, που είχε κληρωθεί με την Αλβανία, να αποσύρεται για πολιτικούς λόγους και το Λουξεμβούργο να κάνει την τεράστια έκπληξη και να φτάνει μέχρι τους «8», η Ισπανία ετοιμάστηκε να φιλοξενήσει τα ημιτελικά και τον τελικό. Η ΕΣΣΔ ξαναβρέθηκε στον τελικό, αλλά αυτή τη φορά παρέδωσε το στέμμα στην Ισπανία, που θριάμβευσε στο Σαντιάγο Μπερναμπέου μπροστά σε 120.000 (!) θεατές (2-1).

Ημιτελικά
Ισπανία – Ουγγαρία: 2-1
ΕΣΣΔ – Δανία: 3-0

3η θέση
Ουγγαρία – Δανία: 3-1

ΤΕΛΙΚΟΣ (21 Ιουνίου 1964)
Ισπανία – ΕΣΣΔ: 2-1

Γήπεδο: Σαντιάγο Μπερναμπέου (Μαδρίτη, Ισπανία)
Διαιτητής: Χόλαντ (Αγγλία)
Θεατές: 100.000
Σκόρερ: Περέδα 6΄, Μαρθελίνιο 83΄/ Χουσάινοφ 8΄

ΙΣΠΑΝΙΑ
Ίριμπαρ – Ριβίγια, Ολιβέγια, Καγιέχα – Φούστε, Θόκο – Αμάνθιο, Περέδα, Μαρθελίνιο, Θουάρεθ, Λαπέτρα
Προπονητής:  Χοσέ Βιγιαλόνγκα

ΕΣΣΔ

Γιασίν – Τσουστίκοφ, Μούντρικ, Σεστερνίεφ, Ανίτσκιν – Βόρονιν, Ιβανόφ – Τσισλένκο, Πονεντέλνικ, Κορνάλεφ, Χουσάινοφ
Προπονητής: Γκάβριλ Κάσιαλιν

1968

Η διοργάνωση του 1968 ήταν ιστορικής σημασίας για τρεις λόγους: 1) Είχαμε ρεκόρ συμμετοχών (32) με την Ισλανδία να είναι η μοναδική απούσα, 2) για πρώτη φορά σχηματίστηκαν όμιλοι στην προκριματική φάση και 3) στο Κογκρέσο της ΟΥΕΦΑ το 1967, αποφασίστηκε η μετονομασία του θεσμού σε Πρωτάθλημα Ευρώπης. Όσο για τη νικήτρια, αυτή ήταν η Ιταλία, που κέρδισε σε επαναληπτικό τελικό τη Γιουγκοσλαβία (2-0). Προηγούμενα, όμως, απέκλεισε στα ημιτελικά τους Σοβιετικούς χωρίς να έχει κερδίσει! Ο αγώνας έληξε 0-0 μετά την παράταση και επειδή δεν είχε ακόμη εφαρμοστεί ο κανονισμός των πέναλτι, ο νικητής ξεχώρισε μετά από… κλήρωση (ρίξιμο του νομίσματος από το διαιτητή στο κέντρο του γηπέδου).

Ημιτελικά
Ιταλία – ΕΣΣΔ: 0-0 (η Ιταλία κέρδισε σε κλήρωση)
Γιουγκοσλαβία – Αγγλία:  1-0

3η θέση
Αγγλία – ΕΣΣΔ: 2-0

ΤΕΛΙΚΟΣ (8 Ιουνίου 1968)
Ιταλία – Γιουγκοσλαβία 1-1

Γήπεδο: Ολύμπικο (Ρώμη, Ιταλία)
Διαιτητής: Ντινστ (Ελβετία)
Θεατές: 85.000
Σκόρερ: Ντομεγκίνι 80΄ / Τζάιτς 40΄

ΙΤΑΛΙΑ
Τζοφ – Μπούργκνιτς, Φακέτι – Φερίνι, Γκουαρνέρι, Κάστανο –  Ντομεγκίνι, Τζουλιάνο, Αναστάζι, Λοντέτι, Πράτι
Προπονητής: Φερούτζιο Βαλκαρέτζι

ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ
Πάντελιτς – Φάσλατζιτς, Νταμιάνοβιτς – Πάβλοβιτς, Παούνοβιτς, Χόλτσερ – Πέτκοβιτς, Ατσίμοβιτς, Μούσεμιτς, Τρίβιτς, Τζάιτς
Προπονητής: Ράικο Μίτιτς

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟΣ ΤΕΛΙΚΟΣ (10 Ιουνίου 1968)

Ιταλία – Γιουγκοσλαβία: 2-0

Γήπεδο: Ολύμπικο (Ρώμη, Ιταλία)
Διαιτητής: Ντε Μενδιβίλ (Ισπανία)
Θεατές: 50.000
Σκόρερ: Ρίβα 11΄, Αναστάζι 32΄

ΙΤΑΛΙΑ
Τζοφ – Μπούργκνιτς, Φακέτι – Σαλβατόρε, Γκουαρνέρι, Ροζάτο – Ντε Σίστι, Ντομεγκίνι, Ματσόλα, Αναστάζι, Ρίβα.

ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ
Πάντελιτς – Φάσλατζιτς, Νταμιάνοβιτς – Πάβλοβιτς, Παούνοβιτς, Χόλτσερ – Χόσιτς, Ατσίμοβιτς, Μούσεμιτς, Τρίβιτς, Τζάιτς

Ο Γκερντ Μίλερ και ο Χόρστ Χρούμπες έβαλαν τη σφραγίδα τους στους τελικούς του 1972 και 1980 αντίστοιχα
Ο Γκερντ Μίλερ και ο Χόρστ Χρούμπες έβαλαν τη σφραγίδα τους στους τελικούς του 1972 και 1980 αντίστοιχα

Η προελαση των Γερμανων και ο «δημιος» Πανενκα

Το 4ο Πρωτάθλημα Ευρώπης (1972) σηματοδότησε την αγωνιστική πτώση της ΕΣΣΔ και την άνοδο στην «εξουσία» μιας από τις κορυφαίες δυνάμεις όλων των εποχών στον ευρωπαϊκό χώρο. Και εννοούμε, φυσικά, τη Δυτική Γερμανία. Οι Μπεκενμπάουερ, Νέτσερ, Μίλερ, Μάγιερ, Χένες, Μπράιτνερ, Μπόνοφ, Σούμαχερ, Ρούμενιγκε, Σούστερ, Στίλικε, Φογκτς, Άλοφς, Χρούμπες και άλλοι πολλοί, έβαλαν ο καθένας το μικρό του λιθαράκι για να «κτιστεί» η μεγάλη γερμανική «αυτοκρατορία». Η δεκαετία του ’70 εύκολα μπορεί να χαρακτηρισθεί «χρυσή» για τους Γερμανούς, αφού προκρίθηκαν σε τρεις διαδοχικούς τελικούς, κατακτώντας δυο φορές το στέμμα (1972, 1980) και χάνοντας μια φορά (1976).

Η αρχή λοιπόν έγινε το 1972 στον τελικό του Χέιζελ (το γήπεδο που, 13 χρόνια μετά, θα μετατρεπόταν σε «θέατρο θανάτου», με 39 άτομα να χάνουν τη ζωή τους στον τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών μεταξύ Λίβερπουλ – Γιουβέντους). Η Δυτική Γερμανία, αφού απέκλεισε την Αγγλία στα προημιτελικά (3-1 στο Γουέμπλεϊ, 0-0 στη Γερμανία) και το Βέλγιο στα ημιτελικά (2-1), συνέτριψε στον τελικό των Βρυξελλών την ΕΣΣΔ (3-0) -δυο γκολ ο Γκερντ Μίλερ- και κατέκτησε το τρόπαιο. Το σκορ αυτό παραμένει μέχρι και σήμερα το μεγαλύτερο σε τελικό του Πρωταθλήματος Ευρώπης.

1972

Ημιτελικά

Δυτική Γερμανία – Βέλγιο: 2-1
ΕΣΣΔ – Ουγγαρία: 2-0

3η θέση
Βέλγιο – Ουγγαρία: 2-1

ΤΕΛΙΚΟΣ (18 Ιουνίου 1972)
Δυτική Γερμανία – ΕΣΣΔ: 3-0

Γήπεδο: Χέιζελ (Βρυξέλλες, Βέλγιο)
Διαιτητής: Μάρσαλ (Αυστρία)
Θεατές: 50.000
Σκόρερ: Γκ. Μίλερ 27΄, 58΄, Βίμερ 52΄

ΔΥΤΙΚΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ
Μάγερ – Χότγκες, Σβάρτσενμπεκ, Μπεκενμπάουερ, Μπράιτνερ – Χένες, Βίμερ, Νέτσερ – Χάινκες, Γκ. Μίλερ, Κρέμερς
Προπονητής: Χέλμουτ Σιεν

ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ
Ρουντάκοφ – Τζοτζουασβίλι, Κουρτισλάβα, Καπλίτσνι, Ιστόμιν – Τρότσκιν, Κολότοφ, Μπαϊτάτσνι – Κόνκοφ (46΄ Ντολμάτοφ), Μπανισέφσκι (66΄ Κοζινκίεβιτς), Ονισένκο
Προπονητής: Αλεξάντρ Πονομαρίεφ

1976

Τέσσερα χρόνια αργότερα, ο τελικός του Βελιγραδίου μεταξύ Τσεχοσλοβακίας – Δυτικής Γερμανίας έμεινε στην ιστορία ως ο μοναδικός που κρίθηκε στη διαδικασία των πέναλτι. Και κατά ειρωνικό τρόπο, «θύματα» ήταν οι Γερμανοί, γνωστοί, κατά τα άλλα, για το «κρύο αίμα» που ρέει στις φλέβες τους. «Δήμιος» των Γερμανών ήταν η πάλαι ποτέ Τσεχοσλοβακία και οι παλιοί θυμούνται ακόμη τον τρόπο με τον οποίο εκτέλεσε (εύστοχα) το τελευταίο πέναλτι ο Πανένκα («τσίμπησε» την μπάλα στέλνοντας την αργά και βασανιστικά για τους Γερμανούς στο κέντρο της εστίας, τη στιγμή που ο Μάγιερ έπεφτε στη δεξιά του γωνιά). Και να πώς ανέβηκε στο θρόνο η Τσεχοσλοβακία, για πρώτη φορά στην ιστορία της.

Ημιτελικά
Δυτική Γερμανία – Γιουγκοσλαβία: 3-2
Τσεχοσλοβακία – Ολλανδία: 3-1

3η θέση
Ολλανδία – Γιουγκοσλαβία: 3-2

ΤΕΛΙΚΟΣ (20 Ιουνίου 1976)
Τσεχοσλοβακία – Δυτική Γερμανία: (πεν.: 5-3) 2-2

Γήπεδο: Μαρακανά (Βελιγράδι, Γιουγκοσλαβία)
Διαιτητής: Γκονέλα (Ιταλία)
Θεατές: 31.000
Σκόρερ: Σβέλικ 8΄, Ντόμπιας 25΄ / Ντ. Μίλερ 28΄, Χόλτσεμπαϊν 89΄
Τα πέναλτι: Μάσνι (1-0), Μπόνοφ (1-1), Νέχοντα (2-1), Φλόε (2-2), Όντρους (3-2), Μπόνγκαρτς (3-3), Γιούρκεμικ (4-3), Χένες (άστοχο), Πανένκα (5-3).

ΤΣΕΧΟΣΛΟΒΑΚΙΑ
Βίκτορ – Πίβαρνικ, Όντρους, Τσάπκοβιτς, Γκεγκ – Μόντερ, Πανένκα, Ντόμπιας (109΄ Βέσελι) – Μάσνι, Σβέλικ (80΄ Γιούρκεμικ), Νέχοντα
Προπονητής: Βάσλακ Γιέζεκ

ΔΥΤΙΚΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ
Μάγιερ – Φογκτς, Σβάρτσενμπεκ, Ντιτς, Μπεκενμπάουερ – Μπόνοφ, Βίμερ (46΄ Φλο), Μπέερ (80΄ Μπόνγκαρτς) – Ντ. Μίλερ, Χένες, Χόλτσεμπαϊν
Προπονητής: Χέλμουτ Σιεν

1980

Η εκδίκηση όμως είναι κάτι που προσφέρεται σε κρύο πιάτο. Τέσσερα χρόνια αργότερα, έγινε για πρώτη φορά τελική φάση με τη συμμετοχή οκτώ ομάδων, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. Η Δυτική Γερμανία, λοιπόν, αντιμετώπισε και κέρδισε την Τσεχοσλοβακία στη φάση των ομίλων (1-0), ρίχνοντας την στο ταπί. Ο Ρούμενιγκε και οι συμπατριώτες του πήραν δρόμο για τον τελικό, όπου αντιμετώπισαν το Βέλγιο. Εκεί, «μίλησε» ο Χρούμπες, που πέτυχε δυο τέρματα, το δεύτερο με κεφαλιά στο 88΄. Η Δυτική Γερμανία κέρδισε (2-1) κι έγινε η πρώτη ομάδα που κατέκτησε δυο φορές το Πρωτάθλημα Ευρώπης.

Φάση ομίλων
1ος όμιλος: Δυτική Γερμανία 5, Τσεχοσλοβακία 3, Ολλανδία 3, Ελλάδα 1
2ος όμιλος: Βέλγιο 4, Ιταλία 4, Αγγλία 3, Ισπανία 1
Η Δυτική Γερμανία και το Βέλγιο προκρίθηκαν στον τελικό, ενώ η Ιταλία και η Τσεχοσλοβακία διεκδίκησαν την 3η θέση

3η θέση
Τσεχολοβακία – Ιταλία 1-1 (π.: 9-8)

ΤΕΛΙΚΟΣ (22 Ιουνίου 1980)
Δυτική Γερμανία – Βέλγιο: 2-1

Γήπεδο: Ολύμπικο (Ρώμη, Ιταλία)
Διαιτητής: Ραϊνέα (Ρουμανία)
Θεατές: 48.000
Σκόρερ: Χρούμπες 10΄, 88΄/ Βαντερέικεν 71΄.

ΔΥΤΙΚΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ
Σούμαχερ – Καλτς, Κ. Φέρστερ, Στίλικε, Ντιτς – Σιούστερ, Μπρίγκελ (55΄ Κούλμαν), Χ. Μίλερ – Ρουμενίγκε, Χρούμπες, Άλοφς
Προπονητής: Γιουπ Ντέρβαλ

ΒΕΛΓΙΟ
Πφαφ – Γκέρετς, Μιλκάμ, Μιούς, Ρενκάν – Βαν Μουρ, Κουλς, Βαντερέικεν – Βαν ντερ Έλστ, Μόμενς, Κέλμανς
Προπονητής: Γκι Τάις

Ένα τρελό όνειρο έγινε πραγματικότητα το 1992, με τους Δανούς να ανεβαίνουν στο ψηλότερο σκαλοπάτι του βάθρου.
Ένα τρελό όνειρο έγινε πραγματικότητα το 1992, με τους Δανούς να ανεβαίνουν στο ψηλότερο σκαλοπάτι του βάθρου.

Σαν παραμυθι του αντερσεν

Από το 1984 μέχρι και το 1992 άλλαξε εκ νέου το σύστημα διεξαγωγής στην τελική φάση, με την επαναφορά των ημιτελικών. Αυτή η οκταετία σημαδεύτηκε από την επικράτηση του τεχνικού ποδοσφαίρου σε βάρος της δύναμης και του «ψυχρού» ποδοσφαίρου, όπως το είχαμε γνωρίσει με πρωταγωνίστρια τη Δυτική Γερμανία. Το 1984 έγινε στη Γαλλία ίσως το καλύτερο (από πλευράς θεάματος) τουρνουά όλων των εποχών, με τη συμμετοχή ομάδων που έπαιζαν φαντεζί ποδόσφαιρο (Γαλλία, Πορτογαλία, Δανία, Γιουγκοσλαβία). Και δεν είναι καθόλου τυχαίο το γεγονός ότι η κάτοχος του τίτλου Δυτική Γερμανία δεν μπόρεσε να «επιβιώσει» στη φάση των ομίλων και αποκλείστηκε πριν τα ημιτελικά.

Το 1984 ήταν η απόλυτη επικράτηση του Μισιέλ Πλατινί. Ο πρώην πρόεδρος της ΟΥΕΦΑ οδήγησε με μαεστρία τη Γαλλία στην κατάκτηση του τροπαίου (3-2 την Πορτογαλία στην παράταση μετά από επική μάχη που κρίθηκε με δικό του γκολ στο 120’ και 2-0 την Ισπανία στον τελικό), σημειώνοντας εννέα (!) τέρματα σε πέντε αγώνες, που μέχρι και σήμερα παραμένουν ρεκόρ όλων των εποχών. Ο Πλατινί, άλλωστε, παραμένει ο μοναδικός παίκτης που έχει σκοράρει σε όλα τα παιχνίδια σε μια τελική φάση!

1984

Φάση ομίλων

1ος όμιλος: Γαλλία 6, Δανία 4, Βέλγιο 2, Γιουγκοσλαβία 0
2ος όμιλος: Ισπανία 4, Πορτογαλία 4, Δυτική Γερμανία 3, Ρουμανία 1
Από τη διοργάνωση του 1984, καταργήθηκε ο αγώνας για την 3η θέση.

Γαλλία – Πορτογαλία: 3-2
Ισπανία – Δανία: 1-1(π.: 5-4)

ΤΕΛΙΚΟΣ (27 Ιουνίου 1984)
Γαλλία – Ισπανία: 2-0

Γήπεδο: Παρκ ντε Πρανς (Παρίσι, Γαλλία)
Διαιτητής: Χρίστοφ (Τσεχοσλοβακία)
Θεατές: 48.000
Σκόρερ: Πλατινί 57΄, Μπελόν 89΄

ΓΑΛΛΙΑ
Μπατς – Μπατιστόν (73΄ Αμορός), Μποσίς, Ντομέργκ, Λερού – Φερναντέζ, Τιγκανά, Ζιρές, Πλατινί – Λακόμπ (80΄ Ζενγκινί), Μπελόν
Προπονητής: Μισιέλ Ινταλγκό

ΙΣΠΑΝΙΑ
Αρκονάδα – Ουρκιάγα, Σάλβα (84΄ Ροβέρδο), Γκαγιέγο, Σενιόρ – Φρανθίθκο, Βίκτορ, Γκαμάτσο, Χούλιο Αλβέρτο (76΄ Σαράμπια) – Σαντιγιάνα, Καράσκο
Προπονητής: Μιγκέλ Μουνιόθ

1988

Η διοργάνωση του 1988 έφερε στην επιφάνεια το μαγικό ολλανδικό τρίο (Γκούλιτ – Φαν Μπάστεν – Ράικαρντ). Μαζί με τους άλλους «οράνιε», οι Ολλανδοί πήραν εκδίκηση για την ήττα της χώρας τους στον τελικό του Μουντιάλ 1974, κερδίζοντας τη Δυτική Γερμανία στα ημιτελικά του Euro (2-1). Στον τελικό, οι Ολλανδοί βρήκαν μπροστά τους την ΕΣΣΔ (τέταρτη και τελευταία εμφάνιση σε τελικό) και με μεγάλο ηγέτη τον Φαν Μπάστεν (θυμηθείτε το εκπληκτικό τέρμα που πέτυχε σε βάρος του Ντασάεφ), κέρδισαν τον πρώτο και μοναδικό μέχρι σήμερα τίτλο στην ιστορία τους.

Φάση ομίλων
1ος όμιλος: Δυτική Γερμανία 5, Ιταλία 5, Ισπανία 2, Δανία 0
2ος όμιλος: ΕΣΣΔ 5, Ολλανδία 4, Εϊρε 3, Αγγλία 0

Ημιτελικά
Ολλανδία – Δυτική Γερμανία: 2-1
ΕΣΣΔ – Ιταλία: 2-0

ΤΕΛΙΚΟΣ (25 Ιουνίου 1988)
Ολλανδία – ΕΣΣΔ: 2-0

Γήπεδο: Ολυμπιακό (Μόναχο, Δυτική Γερμανία)
Διαιτητής: Βοτρό (Γαλλία)
Θεατές: 72.000.
Σκόρερ: Γκούλιτ 32΄, Φαν Μπάστεν 54΄

ΟΛΛΑΝΔΙΑ
Φαν Μπρόκελεν – Φαν Άρλε, Φαν Τίχελεν, Ρ. Κούμαν, Ράικαρντ – Βάουτερς, Ε. Κούμαν, Φάνενμπουργκ, Γκούλιτ – Φαν Μπάστεν, Μιούρεν
Προπονητής: Ρίνους Μίχελς

ΕΣΣΔ
Ντασάεφ – Ντεμιανένκο, Ρατς, Χιντιατούλιν, Λιτόφτσενκο – Γκότσμανοφ (68΄ Μπάλτασα), Αλέϊνικοφ, Μικαϊλιτσένκο, Ζαβάροφ – Προτάσοφ (71΄ Πασούλκο), Μπελάνοφ
Προπονητής: Βαλέρι Λομπανόφσκι

1992

Αυτό όμως που έγινε τέσσερα χρόνια αργότερα ήταν βγαλμένο από παραμύθια του Άντερσεν! Η Δανία αποκλείστηκε στην προκριματική φάση, αλλά κλήθηκε την υστάτη να αντικαταστήσει την τιμωρημένη και έτοιμη να διαλυθεί Γιουγκοσλαβία. Και τότε, άρχισε το παραμύθι: Ο Σμάιχελ και η παρέα του κέρδισαν τη Γαλλία (2-1) και προκρίθηκαν στα ημιτελικά, εκεί εξαφάνισαν τους Ολλανδούς στη διαδικασία των πέναλτι και στον τελικό, κόντρα σε όλα τα προγνωστικά, κέρδισαν τη Γερμανία (2-0)! Ήταν η πιο τρελή ποδοσφαιρική ιστορία που γράφτηκε ποτέ. Μέχρι (θα πουν ορισμένοι) που εμφανίστηκε στο προσκήνιο η Ελλάδα του 2004…

Φάση ομίλων
1ος όμιλος: Σουηδία 5, Δανία 3, Γαλλία 2, Αγγλία 2
2ος όμιλος: Ολλανδία 5, Γερμανία 3, Σκωτία 2, ΕΣΣΔ 2

Ημιτελικά
Γερμανία – Σουηδία: 3-2
Δανία – Ολλανδία: 2-2 (π.: 5-4)

ΤΕΛΙΚΟΣ (26 Ιουνίου 1992)
Δανία – Γερμανία: 2-0
Γήπεδο: Ούλεβι (Γκέτεμποργκ, Σουηδία)
Διαιτητής: Γκάλερ (Ελβετία)
Θεατές: 38.000
Σκόρερ: Γένσεν 18΄, Βίλφορτ 78΄.

ΔΑΝΙΑ
Σμάιχελ – Σίβεμπακ (65΄ Κρίστιανσεν), Κ. Νίλσεν, Λ. Όλσεν, Κριστόφτε – Γιένσεν, Πόβλσεν, Μπρ. Λάουντρουπ, Πίεκνικ – Λάρσεν, Βίλφορτ
Προπονητής: Ρίτσαρντ Μίλερ Νίλσεν

ΓΕΡΜΑΝΙΑ
Ίλγκνερ – Ρόιτερ, Μπρέμε, Κόλερ, Μπούκβαλντ – Χέσλερ, Ζάμερ (46΄ Ντολ), Χέλμερ, Έφενμπεργκ (78΄ Τον) – Ρίντλε, Κλίνσμαν
Προπονητής: Μπέρτι Φογκτς

Το 1996 η βασίλισσα παρέδωσε το τρόπαιο στους Γερμανούς, ενώ το 2000 ο Τρεζεγκέ ήταν ο λυτρωτής των Γάλλων.
Το 1996 η βασίλισσα παρέδωσε το τρόπαιο στους Γερμανούς, ενώ το 2000 ο Τρεζεγκέ ήταν ο λυτρωτής των Γάλλων.

GOLDEN GOALS!

Στα μέσα της δεκαετίας του ’90 η ΦΙΦΑ αποφάσισε την εισαγωγή του «χρυσού γκολ» στην παράταση. Ουδείς όμως μπορούσε να υποψιαστεί ότι στις επόμενες δύο διοργανώσεις του Πρωταθλήματος Ευρώπης το στέμμα θα κρινόταν ακριβώς μ’ αυτό τον τρόπο!

Το 1996 αποτέλεσε ιστορικό σταθμό στη διοργάνωση, καθώς η ΟΥΕΦΑ (τα μέλη της οποίας, στο μεταξύ, είχαν αυξηθεί σε 48 λόγω της δημιουργίας πολλών νέων κρατών στις αρχές της δεκαετίας), αποφάσισε την αύξηση των ομάδων της τελικής φάσης σε 16. Η Αγγλία διοργάνωσε το πρώτο αυτό «μίνι Μουντιάλ» και ασφαλώς, συγκαταλεγόταν στα φαβορί για κατάκτηση του πρώτου της τίτλου, 30 χρόνια μετά το Μουντιάλ. Στα ημιτελικά όμως βρήκε μπροστά της τους Γερμανούς, που πήραν τη δική τους εκδίκηση για την ήττα του 1966 και απέκλεισαν τους Άγγλους στη διαδικασία των πέναλτι (όπως είχαν κάνει και στα ημιτελικά του Μουντιάλ 1990!). Στον τελικό, οι Γερμανοί πήραν άλλη μια εκδίκηση, αυτή τη φορά από την Τσεχία (για την ήττα του 1976) και με «χρυσό» τέρμα το Μπίρχοφ (94΄) ανέβηκαν για τρίτη φορά στην ιστορία τους στο βάθρο του νικητή, αναγκάζοντας τη βασίλισσα Ελισάβετ να παραδώσει το τρόπαιο σε γερμανικά χέρια…

1996

Φάση ομίλων

1ος όμιλος: Αγγλία 7, Ολλανδία 4, Σκωτία 4, Ελβετία 1
2ος όμιλος: Γαλλία 7, Ισπανία 5, Βουλγαρία 4, Ρουμανία 0
3ος όμιλος: Γερμανία 7, Τσεχία 4, Ιταλία 4, Ρωσία 1
4ος όμιλος: Πορτογαλία 7, Κροατία 6, Δανία 4, Τουρκία 0

Προημιτελικά
Αγγλία – Ισπανία: 0-0 (π.: 4-2)
Γαλλία – Ολλανδία: 0-0 (π.: 5-4)
Γερμανία – Κροατία: 2-1
Τσεχία – Πορτογαλία: 1-0

Ημιτελικά
Τσεχία – Γαλλία: 0-0 (π.: 6-5)
Γερμανία – Αγγλία: 1-1 (π.: 6-5)

ΤΕΛΙΚΟΣ (30 Ιουνίου 1996)
Γερμανία – Τσεχία: 2-1

Γήπεδο: Γουέμπλεϊ (Λονδίνο, Αγγλία)
Διαιτητής: Παϊρέτο (Ιταλία)
Θεατές: 74.000
Σκόρερ: Μπίρχοφ 72΄, 94΄ / Μπέργκερ 59

ΓΕΡΜΑΝΙΑ
Κέπκε – Μπάμπελ, Αϊλτς (46΄ Μπόντε), Χέλμερ, Στρουντς – Ζάμερ, Σιολ (68΄ Μπίρχοφ), Χέσλερ, Κουντς – Τσίγκε, Κλίνσμαν.
Προπονητής: Μπέρτι Φογκτς

ΤΣΕΧΙΑ
Κούμπα – Ράντα, Κάντλετς, Σουχοπάρεκ, Χόρνακ – Μπεμπλ, Νέντβεντ, Μπέργκερ, Νέμετς – Πομπόρσκι (87΄ Σμίτσερ), Κούκα.
Προπονητής: Ντούσαν Ούχριν

2000

Η Τσεχία είχε προηγηθεί των Γερμανών προτού χάσει από «χρυσό» γκολ. Ακριβώς το ίδιο έπαθαν το 2000 στο Ρόντερνταμ και οι Ιταλοί από τους Γάλλους και μάλιστα με το ίδιο σκορ (2-1). Στην πρώτη συνδιοργάνωση που έγινε ποτέ (με οικοδεσπότες το Βέλγιο και την Ολλανδία), οι τρικολόρ, κάτοχοι του παγκόσμιου στέμματος κα με μεγάλο ηγέτη τον Ζιντάν, αποδείχθηκαν πολύ σκληροί για να πεθάνουν και με φανταστικό φινάλε, έκλεψαν στην κυριολεξία τον τίτλο μέσα από τα χέρια της Ιταλίας: Ισοφάρισαν στο 90΄+2 με γκολ του Βιλτόρ και στο 103΄ πέτυχαν με τον Τρεζεγκέ, ένα από τα πιο ιστορικά τους τέρματα. Και να πώς η Γαλλία έγινε η πρώτη κάτοχος του παγκόσμιου τίτλου που κατάφερε να κάνει «νταμπλ», κατακτώντας και το Πρωτάθλημα Ευρώπης. Γιατί η Γερμανία και η Ισπανία έκαναν ακριβώς το αντίθετο: Πρώτα κέρδισαν το Euro και μετά το Μουντιάλ.

Φάση ομίλων
1ος όμιλος: Πορτογαλία 9, Ρουμανία 4, Αγγλία 3, Γερμανία 1
2ος όμιλος: Ιταλία 9, Τουρκία 4, Βέλγιο 3, Σουηδία 1
3ος όμιλος: Ισπανία 6, Γιουγκοσλαβία 4, Νορβηγία 4, Σλοβενία 2
4ος όμιλος: Ολλανδία 9, Γαλλία 6, Τσεχία 3, Δανία 0

Προημιτελικά
Πορτογαλία – Τουρκία: 2-0
Ιταλία – Ρουμανία: 2-0
Ολλανδία – Γιουγκοσλαβία: 6-1
Γαλλία – Ισπανία: 2-1

Ημιτελικά
Γαλλία – Πορτογαλία: 2-1
Ιταλία – Ολλανδία: 0-0 (π.: 3-1)

ΤΕΛΙΚΟΣ (2 Ιουλίου 2000)
Γαλλία – Ιταλία: 2-1

Γήπεδο: Ντε Κουΐπ (Ρότερνταμ, Ολλανδία)
Διαιτητής: Φρισκ (Σουηδία)
Θεατές: 50.000
Σκόρερ: Βιλτόρ 90΄+2, Τρεζεγκέ 103΄ / Ντελβέκιο 55΄

ΓΑΛΛΙΑ
Μπαρτέζ – Τιράμ, Λιζαραζί (85΄ Πιρές), Ντεσαγί, Μπλαν – Βιεϊρά, Ντεσιάμ, Τζορκαέφ (75΄ Τρεζεγκέ), Ζιντάν – Ανρί, Ντιγκαρί (58΄ Βιλτόρ)
Προπονητής: Ροζέ Λεμέρ

ΙΤΑΛΙΑ
Τόλντο – Ιουλιάνο, Μαλντίνι, Νέστα, Καναβάρο – Πεσότο, Ντι Μπάτζιο (65΄ Αμπροσίνι), Αλμπερτίνι, Φιόρε (53΄ Ντελ Πιέρο) – Ντελβέκιο (85΄ Μοντέλα), Τότι
Προπονητής: Ντίνο Τζοφ

Το μεγαλύτερο θαύμα στην ιστορία του Πρωταθλήματος Ευρώπης έγινε το 2004, όταν οι Έλληνες παίκτες σήκωσαν την κούπα και μαζί, όλη την Ελλάδα.
Το μεγαλύτερο θαύμα στην ιστορία του Πρωταθλήματος Ευρώπης έγινε το 2004, όταν οι Έλληνες παίκτες σήκωσαν την κούπα και μαζί, όλη την Ελλάδα.

ολη η Ελλαδα ανεβηκε στα ουρανια

Γνωρίζετε το γνωστό σλόγκαν «δεν έχετε δει τίποτα ακόμη»; Ε, όσοι πίστεψαν ότι το 1992, όταν η Δανία κατέκτησε το Euro, τα είδαν όλα, γελάστηκαν! Διότι, δώδεκα χρόνια αργότερα, άλλη μια «σταχτοπούτα», η Ελλάδα, έμελλε να ταράξει τα ήρεμα νερά της ποδοσφαιρικής Ευρώπης και να γράψει τη δική της ιστορία στα γήπεδα της Πορτογαλίας. Η Ελλάδα του Ότο Ρέχαγκελ άφησε τους πάντες άφωνους, όχι με το καταπληκτικό ποδόσφαιρό της (για να πούμε την αλήθεια, η ποιότητα δεν ικανοποίησε) αλλά με τον τσαμπουκά, την αυτοπειθαρχία, το πάθος και τη ψυχή της. Κανείς, μα κανείς δεν είχε διάθεση να στοιχηματίσει ούτε ένα σεντ υπέρ του Ζαγοράκη, του Καραγκούνη, του Κατσουράνη, του Χαριστέα και των άλλων Ελλήνων διεθνών. Μπροστά στα φαβορί (Γαλλία, Αγγλία, Ιταλία, Γερμανία) και τα αουτσάιντερ (Πορτογαλία, Τσεχία, Ρωσία, Ισπανία), οι Έλληνες θα ήταν -έλεγαν όλοι- απλοί παρατηρητές. Και τελικά, στη μόλις δεύτερη παρουσία της σε τελική φάση του Euro, η Ελλάδα άρχισε το ταξίδι της στο Ντραγκάο με νίκη επί της Πορτογαλίας (1-0) και το ολοκλήρωσε τρεις βδομάδες αργότερα στη Λισαβόνα, πάλι με αντίπαλο την Πορτογαλία (1-0). Κι αν στο Ντραγκάο μπήκαν οι βάσεις για «κάτι καλό», στη Λισαβόνα (με το γκολ του Χαριστέα) ο Ζαγοράκης το σήκωσε. Και μαζί, σηκώθηκε όλη η Ελλάδα.

Γενικά, η διοργάνωση του 2004 προσέφερε πολλές συγκινήσεις κι ήταν μια από τις ομορφότερες όλων των εποχών. Όχι γιατί θριάμβευσε η Ελλάδα, αλλά διότι αποδείχθηκε ότι η διαφορά μεταξύ των «μεγάλων» και των «μικρών» σμικρύνθηκε. Ομάδες όπως η Ισπανία, Ιταλία και Γερμανία δεν κατάφεραν καν να πλασαριστούν στην οκτάδα, ενώ η κάτοχος του τροπαίου Γαλλία και η Αγγλία εξαφανίστηκαν στα προημιτελικά…

2004

Φάση ομίλων

1ος όμιλος: Πορτογαλία 6, Ελλάδα 4, Ισπανία 4, Ρωσία 3
2ος όμιλος: Γαλλία 7, Αγγλία 6, Κροατία 2, Ελβετία 1
3ος όμιλος: Σουηδία 5, Δανία 5, Ιταλία 5, Βουλγαρία 0
4ος όμιλος: Τσεχία 9, Ολλανδία 4, Γερμανία 2, Λετονία 1

Προημιτελικά
Πορτογαλία – Αγγλία: 2-2 (π.: 6-5)
Ελλάδα – Γαλλία: 1-0
Ολλανδία – Σουηδία: 0-0 (π.: 5-4)
Τσεχία – Δανία: 3-0

Ημιτελικά
Ελλάδα – Τσεχία: 1-0
Πορτογαλία – Ολλανδία: 2-1

ΤΕΛΙΚΟΣ (4 Ιουλίου 2004)
Ελλάδα – Πορτογαλία: 1-0

Γήπεδο: Ντα Λουζ (Λισαβόνα, Πορτογαλία)
Διαιτητής: Μερκ (Γερμανία)
Θεατές: 63.000
Σκόρερ: Χαριστέας 57’

ΕΛΛΑΔΑ
Νικοπολίδης – Σεϊταρίδης, Δέλλας, Καψής, Φύσσας, Κατσουράνης – Γιαννακόπουλος (76΄ Βενετίδης), Ζαγοράκης, Μπασινάς – Χαριστέας, Βρύζας (79΄ Παπαδόπουλος)
Προπονητής: Ότο Ρέχαγκελ

ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ
Ρικάρδο – Μιγκέλ (43΄ Φερέιρα), Αντράδε, Καρβάλιο, Βαλέντε – Κοστίνια (60΄ Ρούι Κόστα), Φίγκο, Μανίς, Ντέκο – Παουλέτα (74΄ Γκόμες), Ρονάλντο
Προπονητής: Φελίπε Σκολάρι

2008

Τέσσερα χρόνια αργότερα, στα γήπεδα της Ελβετίας και της Αυστρίας, η κατάσταση ήταν πολύ διαφορετική. Η Ελλάδα ήταν παρούσα αλλά πάτωσε (ένα τέρμα και μηδέν βαθμοί ο απολογισμός της), ενώ τον ρόλο που έπαιξε το 2004 προσπάθησε να μιμηθεί η Τουρκία, φτάνοντας μέχρι τα ημιτελικά (όπου έχασε όμως από τη Γερμανία 2-3)! Το κύριο χαρακτηριστικό όμως του 13ου Euro δεν ήταν άλλο από την «γέννηση» της μεγάλης Ισπανίας. Με παίκτες όπως οι Κασίγιας, Πουγιόλ, Ινιέστα, Τσάβι, Τόρες και Βίγια, οι «ταύροι» πέταξαν επιτέλους από πάνω τους την ετικέτα του looser και κατέκτησαν, όχι μόνο το τρόπαιο αλλά και τις καρδιές όλου του κόσμου. Στα ημιτελικά σκόρπισαν τη Ρωσία (3-0), ενώ στον τελικό το γκολ του Τόρες (33΄) ήταν αρκετό για να ρίξει στο ταπί τους Γερμανούς. Ήταν ο πρώτος τίτλος της Ισπανίας από το 1964. Και δεν έμελλε να ήταν κι ο τελευταίος…

Φάση ομίλων
1ος όμιλος: Πορτογαλία 6, Τουρκία 6, Τσεχία 3, Ελβετία 3
2ος όμιλος: Κροατία 9, Γερμανία 6, Αυστρία 1, Πολωνία 1
3ος όμιλος: Ολλανδία 9, Ιταλία 4, Ρουμανία 2, Γαλλία 1
4ος όμιλος: Ισπανία 9, Ρωσία 6, Σουηδία 3, Ελλάδα 0

Προημιτελικά
Γερμανία – Πορτογαλία: 3-2
Τουρκία – Κροατία: 1-1 (π.: 3-1)
Ρωσία – Ολλανδία: 3-1
Ισπανία – Ιταλία: 0-0 (π.: 4-2)

Ημιτελικά
Ισπανία – Ρωσία: 3-0
Γερμανία – Τουρκία: 3-2

ΤΕΛΙΚΟΣ (29 Ιουνίου 2008)
Ισπανία – Γερμανία: 1-0

Γήπεδο: Ερνστ Χάπελ (Βιένη, Αυστρία)
Διαιτητής: Ροζέτι (Ιταλία)
Θεατές: 52.000
Σκόρερ: Τόρες 33΄

ΙΣΠΑΝΑ
Κασίγιας – Ράμος, Καπντεβίλα, Μαρτσένα, Πουγιόλ – Σένα, Ινιέστα, Σίλβα (66΄ Καθόρλα), Σιάβι, Φάμπρεγας (63΄ Αλόνσο) – Τόρες (78΄ Γκουϊθα)
Προπονητής: Λούις Αραγονιές

ΓΕΡΜΑΝΙΑ
Λέμαν – Α. Φρίντριχ, Λαμ (46΄ Γιάνσεν), Μέρτεσακερ, Μέτσελντερ – Φριγκς, Ποντόλσκι, Σβάινσταϊγκερ, Χίτσλσπεργκερ (58΄ Κουράνι), Μπάλακ – Κλόζε (79΄ Γκόμες)
Προπονητής: Γιόακιμ Λεβ

Η Ισπανία πρώτευσε σε Euro για δεύτερη φορά σερί, ενώ με ενδιάμεσο το Μουντιάλ του 2010 έγινε η μοναδική ομάδα που πανηγύρισε τρεις μεγάλες διοργανώσεις στη σειρά!
Η Ισπανία πρώτευσε σε Euro για δεύτερη φορά σερί, ενώ με ενδιάμεσο το Μουντιάλ του 2010 έγινε η μοναδική ομάδα που πανηγύρισε τρεις μεγάλες διοργανώσεις στη σειρά!

Οι «ταυροι» των ρεκορ

Πριν τέσσερα χρόνια στα γήπεδα της Πολωνίας και της Ουκρανίας οι οικοδεσπότες έχυσαν μαύρο δάκρυ, αφού στην πρώτη φάση μάζευαν βαθμούς με το σταγονόμετρο και αποκλείστηκαν, ενώ η Ελλάδα έκανε την υπέρβασή της και προκρίθηκε στα προημιτελικά με νίκη επί της Ρωσίας. Στους «8» βρήκε στον δρόμο της τη Γερμανία και το ελληνικό όνειρο τέλειωσε. Όπως τέλειωσε και για τους Γάλλους και τους Άγγλους που αποκλείστηκαν από την Ισπανία και την Ιταλία αντίστοιχα. Στα ημιτελικά οι Ισπανοί έμειναν ζωντανοί, αφού ξεπέρασαν το εμπόδιο των Πορτογάλων στη διαδικασία των πέναλτι, ενώ οι Ιταλοί προκρίθηκαν σε βάρος της Γερμανίας. Όλα έδειχναν ότι στο Ολυμπιακό Στάδιο του Κιέβου θα είχαμε έναν αμφίρροπο τελικό.

Μόνο που η Ισπανία φύλαγε την καλύτερη εμφάνιση την κατάλληλη στιγμή. Ήταν ισοπεδωτική και καταιγιστική με αποτέλεσμα να φτάσει στο επιβλητικό 4-0, ενώ απέναντι οι Ιταλοί διεθνείς έμοιαζαν λες και τους χτύπησε κεραυνός. Η «φούρια ρόχα» επιβεβαίωσε την ανωτερότητά της, καταρρίπτοντας ταυτοχρόνως και πολλά ιστορικά ρεκόρ. Έγινε η πρώτη ομάδα που πρώτευσε στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα για δεύτερη φορά σερί, ενώ με δεδομένο ότι κατέκτησε και το Μουντιάλ του 2010 έγινε η μοναδική που πανηγύρισε τρεις μεγάλες διοργανώσεις στη σειρά! Έφτασε τις τρεις κατακτήσεις Euro και έπιασε στην κορυφή τη Γερμανία.

Ακόμα πιο εντυπωσιακό ήταν το γεγονός ότι για δεύτερη συνεχόμενη φορά ολοκλήρωσε τη διοργάνωση χωρίς να ηττηθεί, με αποτέλεσμα να «τρέχει» ένα αήττητο σερί 12 αγώνων σε τελική φάση, κάτι που δεν έχει προηγούμενο. Όταν τα πράγματα σοβάρεψαν, στα παιχνίδια νοκ άουτ (όπως και σε εκείνα του Μουντιάλ) η εστία του Κασίγιας δεν παραβιάστηκε, με αποτέλεσμα οι Ισπανοί να γίνουν η μόνη ομάδα που δεν έχει δεχτεί γκολ σε 10 νοκ άουτ αγώνες, ενώ συνολικά στο Euro 2012 o Κασίγιας δέχτηκε ένα γκολ (από τον Ντι Νατάλε στην πρεμιέρα), κάτι που έγινε για πρώτη φορά σε Euro 16 ομάδων.
Η Ισπανία, επίσης, μπόρεσε να ξορκίσει τους κακούς της δαίμονες όπως η Γαλλία και η Ιταλία, ενώ το 4-0 επί της Ιταλίας ήταν η μεγαλύτερη διαφορά με την οποία έχει νικήσει ομάδα στην ιστορία των μεγάλων διοργανώσεων (Euro και Μουντιάλ). Ταυτόχρονα οι Ίβηρες έγιναν οι πρώτοι που πετυχαίνουν τέσσερα τέρματα σε τελικό Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος.

Δεν έλειψαν όμως και τα ατομικά ρεκόρ. Ο Φερνάντο Τόρες (πρώτος σκόρερ στη διοργάνωση) με το γκολ του στον τελικό έγινε ο μοναδικός ποδοσφαιριστής που έχει σκοράρει σε δύο διαφορετικούς τελικούς Euro. Επιπλέον, οι Ίκερ Κασίγιας, Πέπε Ρέινα, Σέρχιο Ράμος, Ραούλ Αλμπιόλ, Τσάβι, Άλβαρο Αρβελόα, Τσάμπι Αλόνσο, Αντρές Ινιέστα (MVP στη διοργάνωση), Σεσκ Φάμπρεγκας και Φερνάντο Τόρες έγραψαν με χρυσά γράμματα το όνομά τους στην ιστορία, αφού συμμετείχαν στους πανηγυρισμούς και των τριών τροπαίων. Ρεκόρ κατέρριψε και ο τεχνικός της Ισπανίας, Βιθέντε ντελ Μπόσκε, ο οποίος ισοφάρισε τον Χέλμουτ Σον, πρώην Γερμανό τεχνικό που είχε κατακτήσει ένα Euro και ένα Μουντιάλ (1972 και 1974).

Φάση ομίλων

1ος όμιλος: Τσεχία 6, Ελλάδα 4, Ρωσία 4, Πολωνία 2
2ος όμιλος: Γερμανία 9, Πορτογαλία 6, Δανία 3, Ολλανδία 0
3ος όμιλος: Ισπανία 7, Ιταλία 5, Κροατία 4, Ιρλανδία 0
4ος όμιλος: Αγγλία 7, Γαλλία 4, Ουκρανία 3, Σουηδία 3

Προημιτελικά
Τσεχία – Πορτογαλία: 0-1
Γερμανία – Ελλάδα: 4-2
Ισπανία – Γαλλία: 2-0
Αγγλία – Ιταλία: 0-0 (2-4 πεν.)

Ημιτελικά
Πορτογαλία – Ισπανία: 0-0 (2-4 πεν.)
Γερμανία – Ιταλία: 1-2

ΤΕΛΙΚΟΣ (1 Ιουλίου 2012)
Ισπανία – Ιταλία: 4-0

Γήπεδο: Ολυμπιακό Στάδιο Κιέβου
Διαιτητής: Προένσα (Πορτογαλία)
Θεατές: 63.170
Σκόρερ: Νταβίντ Σίλβα 14’, Τζόρντι Άλμπα 41’, Τόρες 84’, Μάτα 88’

ΙΣΠΑΝΙΑ
Κασίγιας, Αρβελόα, Σέρχιο Ράμος, Πικέ, Τζόρντι Άλμπα, Μπουσκέτς, Τσάβι, Τσάμπι Αλόνσο, Νταβίντ Σίλβα (59’ Πέδρο), Ινιέστα (87’ Μάτα), Φάμπρεγκας (75’ Τόρες).
Προπονητής: Βιθέντε ντελ Μπόσκε

ΙΤΑΛΙΑ
Μπουφόν, Αμπάτε, Μπονούτσι, Μπαρτζάλι, Κιελίνι (21’ Μπαλτζαρέτι), Πίρλο, Μαρκίζιο, Ντε Ρόσι, Μοντολίβο (57’ Τιάγκο Μότα), Κασάνο (46’ Ντι Νατάλε), Μπαλοτέλι.
Προπονητής: Τσέζαρε Πραντέλι